Nederlandse bedrijven produceren meer in minder uren: arbeidsproductiviteit stijgt 2,5 procent
Minder uren werken en toch meer produceren: dat gebeurde in de Nederlandse commerciële sector in 2025. Volgens nieuwe cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) steeg de arbeidsproductiviteit met 2,5 procent, na dalingen in zowel 2023 als 2024.
Na twee jaar waarin de arbeidsproductiviteit daalde, zit er weer groei in. In de Nederlandse commerciële sector werd in 2025 per gewerkt uur gemiddeld 2,5 procent meer geproduceerd dan een jaar eerder.
Vooral de handel en industrie droegen daaraan bij, blijkt uit voorlopige cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS).
Wat betekent 2,5 procent hogere arbeidsproductiviteit eigenlijk?
Dat klinkt misschien als een cijfer waar vooral economen enthousiast van worden, maar arbeidsproductiviteit is behoorlijk belangrijk voor onze economie. Simpel gezegd gaat het om hoeveel waarde er gemiddeld in één gewerkt uur wordt geproduceerd. Als werknemers in dezelfde tijd meer voor elkaar krijgen, stijgt de productiviteit.
Dat kan bijvoorbeeld doordat bedrijven betere machines en computers gebruiken, werknemers beter zijn opgeleid of doordat technologische vernieuwingen het werk efficiënter maken. Een hogere arbeidsproductiviteit kan uiteindelijk bijdragen aan meer welvaart en hogere bedrijfswinsten.
De stijging van 2,5 procent in 2025 valt extra op, omdat het de twee jaren daarvoor de andere kant op ging. In 2023 daalde de arbeidsproductiviteit in de commerciële sector met 2 procent en in 2024 volgde een afname van 0,4 procent.
Nederlandse bedrijven produceren meer, terwijl er 0,8 procent minder uren worden gewerkt
De cijfers over 2025 laten een opvallende combinatie zien. De toegevoegde waarde van de commerciële sector nam met 1,7 procent toe, terwijl werknemers gezamenlijk juist 0,8 procent minder uren maakten. Er werd dus meer waarde gecreëerd in minder werktijd.
Vooral de handel speelde daarin een belangrijke rol. Deze sector leverde met 1 procentpunt de grootste bijdrage aan de productiviteitsgroei. De industrie volgde met 0,74 procentpunt. Ook de zorg, vervoer en opslag en financiële dienstverlening droegen positief bij.
Niet iedere sector liet verbetering zien. De energievoorziening en de sector informatie en communicatie leverden allebei een negatieve bijdrage van 0,15 procentpunt aan de ontwikkeling van de arbeidsproductiviteit.
Dat betekent overigens niet dat het CBS precies kan aanwijzen waarom werknemers in de ene bedrijfstak productiever werden en in een andere niet. De cijfers beschrijven ontwikkelingen op macroniveau.
Technologie en efficiëntie verklaren groot deel van productiviteitsgroei
Het CBS keek ook naar mogelijke factoren achter de productiviteitsgroei. Zo leverde het gebruik van meer kapitaalgoederen per gewerkt uur, denk aan machines en computers, een positieve bijdrage van 0,2 procentpunt. De inzet van relatief beter gekwalificeerd personeel was eveneens goed voor 0,2 procentpunt.
Het grootste deel van de groei zat echter ergens anders. De zogenoemde multifactorproductiviteit droeg 2,1 procentpunt bij. Daaronder vallen onder meer technologische vooruitgang, schaalvoordelen en het efficiënter inzetten van personeel en andere productiemiddelen.
Ook verschuivingen tussen sectoren speelden een kleine rol. Er werden relatief meer uren gewerkt in productievere bedrijfstakken, waaronder de energievoorziening en informatie en communicatie. Dat zogenoemde structuureffect leverde 0,1 procentpunt aan de totale groei op.
De opleving in 2025 is daarmee duidelijk, al gaat het nog om voorlopige cijfers. Na twee jaren van krimp wist het Nederlandse bedrijfsleven in ieder geval weer meer waarde uit een gemiddeld gewerkt uur te halen.
Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:
- Binnenkijken bij Andy en Melisa: hun villa van 1,8 miljoen heeft een zwembad, sauna én thuisbar
- Groot onderzoek: veel ouders betalen mee aan huur of hypotheek van hun kinderen: ‘Soms meer dan 6000 euro’
- Stelling van de dag: ‘Het is belachelijk als een basisverzekering meer dan 2000 euro kost’
- Nieuwsuur: Forum voor Democratie gebruikt meeste extreemrechtse termen in Tweede Kamer, deskundigen waarschuwen voor gevolgen
- 25 gemeenten vergeleken: Apeldoorn is de gezondste stad, Rotterdam eindigt helemaal onderaan
:format(jpeg):background_color(fff)/https%3A%2F%2Fwww.metronieuws.nl%2Fwp-content%2Fuploads%2F2025%2F01%2FScherm%C2%ADafbeelding-2025-01-10-om-14.31.21.png)