Sophie Rietmulder Arbeidsmarkt 10 jun 2026, 11:21

Leestijd: 2 minuten

Onderzoek: AI bespaart tijd, maar maakt werk niet automatisch beter

AI maakt bedrijven niet automatisch productiever, concludeert TNO na onderzoek bij vier organisaties. De technologie kan werk versnellen, maar wat werkgevers met de vrijgekomen tijd doen, bepaalt of werknemers er echt iets aan hebben.

Volgens TNO kijken werkgevers nog te weinig naar de gevolgen die AI heeft voor het dagelijkse werk van medewerkers. Hoewel slimme systemen processen kunnen versnellen en vereenvoudigen, hangt het uiteindelijke effect sterk af van wat organisaties doen met de tijd die daardoor vrijkomt.

Wist je trouwens dat een op de vijf Nederlanders het gebruik van AI op de werkvloer valsspelen vindt?

TNO onderzocht AI-gebruik bij 4 organisaties

Voor het onderzoek keek TNO naar de inzet van AI bij vier organisaties. Daaruit blijkt dat de technologie werkzaamheden sneller kan laten verlopen, maar dat productiviteitswinst niet vanzelfsprekend is.

AI heeft bovendien invloed op de inhoud van het werk. Taken kunnen veranderen en functies kunnen complexer, afwisselender of juist eentoniger worden. Ook de mate van zelfstandigheid en de mentale belasting van werknemers spelen daarbij een rol.

TNO schrijft hierover: „Vullen organisaties die tijd met hetzelfde werk, dan neemt de variatie af. Passen zij doelstellingen niet aan, dan daalt de mentale belasting door minder tijdsdruk.”

Metro meldde eerder dat werknemers vaak voorlopen op werkgevers als het gaat om AI-gebruik.

HelloPrint had 80 procent minder personeel nodig voor sommige taken

De effecten van AI blijken in de praktijk sterk uiteen te lopen. Zo zag e-commercebedrijf HelloPrint een forse kostenbesparing doordat er 80 procent minder personeel nodig was voor bepaalde werkzaamheden.

Bij de Douane en bij IT-dienstverlener LINKIT bleef de winst volgens TNO beperkt tot relatief kleine tijdsbesparingen.

Die verschillen laten volgens het onderzoeksbureau zien dat de technologie zelf niet bepalend is voor het resultaat. De manier waarop een organisatie AI inzet en het werk opnieuw inricht, speelt een minstens zo grote rol.

Werknemers vroeg betrekken bij AI

Op basis van de onderzoeksresultaten adviseert TNO om medewerkers vanaf het begin te betrekken bij de ontwikkeling en invoering van AI-toepassingen.

Het onderzoeksbureau schrijft: „Dat vergroot de kansen voor productiviteitsverbetering door een goed functionerend AI-systeem. En daarnaast wordt de kans groter dat er tijdig en voldoende aandacht is voor de verandering van taken en arbeidsomstandigheden.”

Nederlanders verwachten juist hogere productiviteit

Eerder bleek uit cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) dat meer dan de helft van de volwassen Nederlanders verwacht dat AI de productiviteit zal verhogen. Tegelijkertijd denkt ongeveer de helft van de werkenden dat kunstmatige intelligentie hun baan deels of zelfs volledig kan overnemen.

Ook andere organisaties zien grote veranderingen aankomen. Het UWV waarschuwde deze week dat AI de arbeidsmarkt de komende jaren verder zal veranderen. Daarom is het volgens de uitkeringsinstantie belangrijk dat werknemers en werkzoekenden blijven investeren in hun kennis en vaardigheden.

De conclusie van TNO is daarmee duidelijk: AI kan werk sneller maken, maar zonder een doordachte aanpak levert dat niet automatisch meer productiviteit op. Wat bedrijven met de gewonnen tijd doen, maakt uiteindelijk het verschil.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Annemarie van Gaal ziet oplossing voor het woningtekort: ‘Zet Nederlanders die kúnnen werken aan het werk’
• Verkeersboetes 2027 fors hoger: 450 euro voor je telefoon en 330 euro voor rood licht
• WCRF ziet kanker toenemen bij Nederlanders onder de 50: vooral deze 4 soorten vallen op
• Ontstekingen bij overgewicht kunnen gezonde keuzes lastiger maken: ‘Biologische factoren werken je actief tegen’
• Is dure shampoo echt beter? Keuringsdienst komt met verrassend advies over de eerste 5 ingrediënten

Geschreven door Sophie Rietmulder

Sophie (1993) studeerde Pedagogiek en Social Work, maar rolde daarna toch de journalistiek in. Als redacteur bij Metro duikt ze graag in alles wat de mens beweegt. Van liefde en psychologie tot maatschappelijke ontwikkelingen en gezondheid. Met haar laptop en een koffie to go aan haar zijde is de wereld haar kantoor. Inspiratie vindt ze overal: op social media, tijdens gesprekken met vrienden en via toevallig opgevangen flarden van een gesprek in de stad. Haar notitie-app met steeds groter wordende ideeënlijst is dan ook haar trouwe sidekick.

Reacties