Cassandra Oostrom Geld & Carrière 21 jan 2026, 11:13

Leestijd: 2 minuten

Arbeidsongeschiktheidsverzekering helpt zzp’er maar beperkt

Een arbeidsongeschiktheidsverzekering (AOV) vangt het inkomensverlies van zzp’ers bij langdurige ziekte lang niet altijd goed op. Dat blijkt uit een stresstest van het Centraal Planbureau (CPB), waarin is doorgerekend hoe lang werknemers en zelfstandigen hun vaste lasten kunnen blijven betalen als hun inkomen wegvalt door arbeidsongeschiktheid of baanverlies.

Zelfstandigen hebben bij ziekte geen wettelijke loondoorbetaling: opdrachten en omzet kunnen van de ene dag op de andere stoppen. Werknemers hebben bij ziekte daarentegen in veel gevallen tot 104 weken recht op loondoorbetaling. „Voor zelfstandigen valt het inkomen meteen weg”, zegt Jonneke Bolhaar, hoofd Arbeid en Kennis bij het CPB tegen NOS. „Dat maakt hen financieel kwetsbaarder.”

De overheid werkt aan een verplichte basisverzekering voor arbeidsongeschiktheid voor zelfstandigen, maar invoering staat niet op heel korte termijn vast. In de plannen die rondgaan, is bovendien de wachttijd een belangrijk punt: hoe later een uitkering ingaat, hoe minder het helpt voor mensen die al binnen maanden in de knel komen. Intussen heeft een groot deel van de zelfstandigen geen AOV; vaak omdat de premie als (te) hoog wordt ervaren of omdat de voorwaarden niet aantrekkelijk zijn.

Eén op de vier zzp’ers komt in de knel

Het CPB rekent met administratieve gegevens en scenario’s door wat er gebeurt als het inkomen wegvalt. Daaruit volgt dat ongeveer 70 procent van de zelfstandigen de eerste twee jaar zonder inkomen de vaste lasten kan blijven betalen. Met een arbeidsongeschiktheidsverzekering met een wachttijd van één jaar stijgt dat aandeel naar circa 75 procent. Met andere woorden: zelfs met zo’n AOV komt nog altijd ongeveer één op de vier zzp’ers financieel in de problemen.

Daarnaast heeft ruim 15 procent van de zelfstandigen zo’n beperkte buffer dat zij het slechts enkele maanden kunnen volhouden als het inkomen plots wegvalt. „De meeste mensen redden zich wel een tijd, maar een aanzienlijk deel ook niet”, concludeert Bolhaar. „Als je al binnen een jaar in de problemen komt, helpt een uitkering die pas na twee jaar ingaat nauwelijks.”

Werknemers beter beschermd

Werknemers zijn gemiddeld beter beschermd bij inkomensverlies. Bij ziekte is er doorgaans loondoorbetaling door de werkgever; bij langdurige arbeidsongeschiktheid kan daarna een WIA-uitkering volgen. Bij werkloosheid is er onder voorwaarden recht op een WW-uitkering. Zelfstandigen moeten bij tegenslag meestal terugvallen op eigen spaargeld of andere particuliere oplossingen, terwijl vaste lasten zoals huur, hypotheek en energiekosten gewoon doorlopen.

Volgens het CPB zijn zzp’ers niet de enige kwetsbare groep. Ook jongeren, huurders en alleenverdieners hebben relatief vaak weinig spaargeld, een lager inkomen en hoge vaste lasten. Als hun inkomen wegvalt – door ziekte, werkloosheid of een andere schok – lopen ook zij sneller financieel vast.

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• RIVM slaat alarm om drinkwater in Nederland: ‘Actie is hard nodig’
• Man eist met contant geld te betalen in een bios, maar moet pinnen: zo liep zijn rechtszaak
• Volgens onderzoekers zijn dit de grootste risicofactoren voor kanker
• Mensen in deze sector krijgen er ruim 20 procent pensioen bij
• Bijna 1000 euro boete bij snelheidsovertreding van 7 km te hard, hoe kan dat?

Reacties