Julia Osendarp Geld & Carrière Bijgewerkt: 5 nov 2025, 11:08

Leestijd: 10 minuten

Verdiepen in je pensioen? Deze financieel- en pensioenkenner legt uit wanneer je daaraan moet beginnen

Klinkt pensioen voor jou als een ver-van-je-bed-show en nogal ingewikkeld? Volgens financieel- en pensioenkenner Martin Koekkoek (61) hoeft pensioen helemaal niet ingewikkeld zijn. Hij legt uit vanaf welke leeftijd je je volgens hem meer bezig moet gaan houden met je pensioen, maar hij pleit er ook voor dat we ons meer verdiepen. 

Koekkoek is econoom en jurist en noemt zichzelf een ‘veelvraat’ als het om zijn werkzaamheden in de financiële wereld gaat. „Ik ben altijd bezig geweest met cijfers en het bedrijfsleven. Later werd ik voorzitter van een ondernemerspensioenfonds”, vertelt hij aan Metro. Eerder schreef Metro ook over het nieuwe pensioenstelsel, en wat dat voor jou betekent. Ook legden we je uit wat een pensioenrekening precies inhoudt.

Onpopulair imago van pensioen

We staan niet bepaald te springen als het om ons pensioen gaat. Koekkoek geeft een aantal redenen waar het pensioen dat onpopulaire imago aan te danken heeft. „Het kan zijn dat je denkt dat je pas rond je 70ste met pensioen gaat. Dat betekent voor een hoop mensen dat ze nogal wat jaren te gaan hebben. Daardoor voelt het als een ver-van-je-bed-show. Daarnaast zijn wij mensen vooral met de korte termijn bezig. Voor de lange termijn hebben we wat minder oog.”

Koekkoek vervolgt: „Een hoop mensen ervaart het pensioen ook als een ingewikkeld onderwerp. Omdat men het als een ver-van-mijn-bed-show ervaart, is het ook minder interessant om je erin te verdiepen. Daarnaast schrikt ook het stukje rekenwerk sommigen af. Overigens heb ik ook het idee dat in de media en politiek het pensioen heel moeilijk wordt uitgelegd. Terwijl het in mijn ogen een stuk simpeler kan. Of willen sommigen zichzelf belangrijker maken dan ze zijn? Als je het extra ingewikkeld maakt, kun je er namelijk ook gemakkelijk een beleidsmatige draai aan geven die in jouw straatje past. Dat klinkt onvriendelijk, en ja, zo bedoel ik het ook”, lacht Koekkoek. „Er zijn natuurlijk ook details die wat meer wiskundig en statistisch zijn. Maar de basis is voor iedereen volgbaar.”

Nieuwe pensioenstelsel onzeker?

Daarom schreef Koekkoek ooit zijn boek Laat je pensioen niet aan een ander over. „In de basis is pensioen geen ingewikkeld onderwerp. Maar we maken het heel ingewikkeld. Dat blijf ik herhalen. Ik kom er namelijk nog steeds achter dat je het iedereen kunt uitleggen. Ik vond het gek dat we zo weinig met pensioen bezig waren en het onderwerp te vaak onderbelicht bleef. Toen ik voorzitter was van het ondernemingspensioenfonds ging ik vaak langs op de werkvloer en op de ‘zeepkist’ staan om te vertellen hoe het pensioenfonds ervoor stond. Dat wilden mensen graag horen. Daarom schreef ik ook dit boek, om een aantal basale ideeën en mythes over pensioenen eenvoudig uit te leggen.”

De pensioenkenner vertelt dat er namelijk een aantal mythes klinken als het over pensioenen gaat. Hij noemt ten eerste wat mythes over het nieuwe pensioenstelsel op. „Zelfs in de Tweede Kamer klinken termen als ‘casinopensioen’, maar dat klopt niet. Binnen de nieuwe pensioenregeling krijgt iedereen namelijk een beschikbare premieregeling. Dat betekent dat sommige onzekerheden bij deelnemers terechtkomen, die er voorheen niet waren. Maar de zekerheid die mensen nu voelen met een middelloon salaris diensttijdregeling, die zekerheid bestaat eigenlijk ook niet. Daarmee krijg je een vast bedrag, maar valt dat tegen? Dan moet er bijgestort worden door de werkgever.”

Koekkoek vervolgt: „Daarnaast vind je in ieder pensioenregelement altijd ergens wel kleine lettertjes waarin staat dat als een pensioenfonds onvoldoende geld heeft, ze mogen korten. In de jaren 10 is dat ook gebeurd. Toen is er door de meeste pensioenfondsen tien jaar lang niet geïndexeerd. Oftewel: met het oude pensioenstelsel creëer je een idee van schijnzekerheid.”

Voor- en nadelen

Iets meer uitleg:

• Beschikbare premieregeling: hierbij stelt de werkgever een bepaalde premie beschikbaar voor de pensioenopbouw. Deze ingelegde premie komt in jouw eigen pensioenpotje en wordt vervolgens belegd. Het opgebouwde kapitaal bepaalt de uiteindelijke pensioenuitkering. Het resultaat is afhankelijk van het beleggingsrendement en wordt daarom als ‘onzeker’ gezien
• Middeloon salaris diensttijdregeling: dit is een pensioenregeling waarbij de pensioenopbouw is gebaseerd op het gemiddelde salaris over de hele diensttijd. Omdat het middelloon pensioen een gegarandeerd pensioen is, wordt dit vaker als ‘meer zekerheid’ beschouwd.

Koekkoek: „Daarnaast kan onzekerheid twee kanten op werken. Het kan tegen-, maar ook meezitten. Momenteel rekent men in de pensioenregeling met hele voorzichtige aannames en langdurige obligaties. In het oude pensioensysteem kwam dat niet ten goede van het individu, in het nieuwe systeem wel. Ik stel niet dat het nieuwe pensioenstelsel beter is, want ja, sommige dingen zijn inderdaad onzeker. Maar je beweegt als individu mee met de voor- en nadelen.”

Op welke leeftijd moet je beginnen met nadenken over je pensioen?

Koekkoek legt uit op welke leeftijd je je meer bezig zou moeten houden met je pensioen: „Er zijn een paar momenten dat je op mijnpensioenoverzicht.nl zou moeten kijken. Dat moet je overigens sowieso af en toe doen. Dat is bijvoorbeeld als je van baan verandert, trouwt, een huis koopt of kinderen krijgt. Het is raadzaam om op dat soort momenten te kijken hoe jouw pensioen ervoor staat. Vanaf je 35ste à 40ste moet je eigenlijk iedere vijf jaar in je pensioen duiken.”

Volgens de pensioenkenner is Nederland een goed pensioenland. „In Nederland wordt veel pensioen opgebouwd. Tegelijkertijd wordt er gemakkelijk gezegd dat je te weinig pensioen hebt opgebouwd. Maar hoeveel heb je nodig? Als je dat weet, kun je voor jezelf gaan bedenken of je moet bijsparen. En dan is het de vraag of je kiest voor de portemonnee van vandaag of voor de portemonnee van de toekomst. Ik ben 61 jaar, in mijn geval zou ik wel te laat zijn als ik daar nu pas bij stil zou gaan staan. Boven de 45 jaar moet je daar, mocht je willen bijsparen, wel mee bezig zijn.” 

Pensioenkenner Martin Koekkoek over het belang van pensioen

Volgens Koekkoek moet je bij jezelf te rade gaan hoeveel jij als mens nodig hebt in de toekomst. „Het klinkt cru, maar AOW is eigenlijk bijstand voor ouderen. Van een huidig salaris overstappen naar bijstandsniveau is nogal een verschil, dus dient ons pensioen als aanvulling daarop. Eigenlijk is de AOW de bijstand, het pensioen is ons broodbeleg en wil je wat meer luxe? Dan moet je nog wat extra’s opzij zetten.” 

Stel, je wilt je eigen pensioen onder de loep nemen. Waar begin je? „Neem een kijkje op mijnpensioenoverzicht.nl. Bekijk eerst eens welke pensioenregeling je hebt of hebt gehad. Dan is het raadzaam om je te verdiepen in de pensioenregeling die je hebt. Er is namelijk nogal een breed scala aan pensioenregelingen. Heb je een kwalitatief goed pensioen of juist niet? En vergelijk het vooral ook met anderen. Verander je van baan? Kijk dan niet alleen naar het salaris, maar bijvoorbeeld ook naar de pensioenregeling.” 

‘Niet gek laten maken’

Overigens benadrukt Koekkoek om je niet te veel te laten meeslepen in dramaverhalen. „Zo klinkt regelmatig de vrees voor een pensioengat omdat je uiteindelijk minder dan 70 procent van je laatstverdiende salaris uitgekeerd krijgt bij je pensioen. Maar dat is helemaal niet zo erg. Binnen normale salarisontwikkeling begin je laag, stijgt je salaris en kom je op een plateau terecht. Maar met jouw uitgavenpatroon gebeurt het omgekeerde, dat gaat namelijk naar beneden na je 55ste. Die 70 procent is zo’n mythe waar je je niet door moet laten afschrikken.”

Koekkoek vervolgt: „Een andere mythe is dat mensen moeten blijven doorwerken tot hun 70ste. Zodra je als dertiger je geboortedatum intypt bij de sociale verzekeringsbank, staat er dat je rond je 69ste of 70ste pas AOW ontvangt. Bij mijn kleindochter is dat 73 jaar. Maar dat is flauwekul. De sociale verzekeringsbank rekent demografische leeftijdsontwikkeling door naar de toekomst. Maar de gemiddelde leeftijd gaat in de Verenigde Staten bijvoorbeeld al naar beneden, door welvaartziekten. Je kunt niet raden hoe oud wij worden over dertig of veertig jaar. Daarnaast is het ook een politieke beslissing om die pensioenleeftijd wel of niet te veranderen. Daar gaan nog heel wat Kamerverkiezingen overheen. Laat je dus vooral niet gekmaken en niks aansmeren.”

Tot slot zegt de pensioenkenner: „Het zijn veelal verzekeraars die je vertellen dat je heel weinig pensioen zal hebben in de toekomst. Die vertellen je dat je een pensioengat hebt. De vraag is alleen of dat een probleem is.”

Zelf beleggen

Tegenwoordig wordt er meer gesproken over beleggen en financiële autonomie. Eerder sprak ook econoom Oeds-Jan Postma daarover tegen Metro. Kun je niet beter je eigen pensioen beleggen? „Bij zelfstandigen werkt het natuurlijk anders dan bij mensen in loondienst. Zzp’ers moeten bijvoorbeeld zelf een pensioen opbouwen. Ik heb niks tegen beleggen, maar ik krijg wel argwaan als mensen snel rijk willen worden. Je hoort namelijk alleen de succesverhalen over dat soort beleggingen, maar ik denk dat je daar heel voorzichtig mee moet zijn. Als het te mooi is om waar te zijn, dan is het dat vaak ook.”

Koekkoek vertelt verder: „Maar als jij iedere maand 200 euro op een veilige manier belegt en niet van beleggen je vak probeert te maken (beleggen is namelijk een vak), dan is daar helemaal niks mis mee. Verwacht dan geen 20 procent rendement per jaar, maar ga voor zo’n 5 à 6 procent rendement. Dan zijn er genoeg manieren om dat te kunnen bereiken en is dat een hartstikke goede aanpak. Maar je moet met name discipline hebben. Met zo’n aanpak moet je vooral van je geld af kunnen blijven. Je ziet immers weinig mensen die naast hun pensioen ook nog zelfstandig bij sparen. Dan is de portemonnee van vandaag toch vaak belangrijker dan de portemonnee van de toekomst.” 

Verdiepen in je pensioen

Wil je bijsparen, maar ben je niet in staat van je geld af te blijven, dan zijn er nog verzekeraars. „Verzekeraars fungeren als een soort poortwachter, waardoor je niet bij je geld kunt en het is fiscaal aantrekkelijk. Bijvoorbeeld bij een lijfrenteverzekering, die is aftrekbaar in box 1 inkomstenbelasting en krijg je uitgekeerd als je op AOW-leeftijd bent. Daarmee hoef je zeker op termijn 15 à 20 procent minder belasting te betalen. Lukt het je om dit eigenhandig te doen, dan heb je minder kosten en een prima rendement. Het is niet zo dat verzekeraars het namelijk beter kunnen. Maar nogmaals, het vergt discipline om niet aan je geld te komen. En er vooral ook niet te veel naar te kijken, daar word je namelijk heel onrustig van.” 

„Er zijn allerlei opties waar plussen en minnen aan kleven”, stelt Koekoek. Maar hoe maak je dan een juiste keuze? „Verdiep je erin”, benadrukt hij. „Als je een nieuwe televisie of auto koopt, verdiep je je ook in wat je aanschaft. Je pensioen is iets waar je je in moet verdiepen. Door de onbekendheid wordt het namelijk ingewikkeld. Maar ik raad aan om na te denken over later en nee, niet pas als je 50 bent.” 

Nederland goed pensioenland

De boodschap van Koekkoek is duidelijk: „Laat je pensioen dus niet aan een ander over en verdiep je in de materie. En nog een geruststellende gedachte: Er is geen land ter wereld, en dat durf ik echt te zeggen, dat zoveel geld in pensioenpotten heeft in de omvang van de economie, als Nederland. We hebben een goed en welgefinancieerd pensioensysteem. Misschien kost het je wat moeite, maar het is zeker de moeite waard om daar eens naar te kijken.” 

Dit zijn de best gelezen artikelen van dit moment:

• Financiële fout: ‘Mijn vriend dacht dat ik iedere maand spaarde, maar ik gaf m’n geld uit aan impulsaankopen’
• Joran van der Sloot medisch behandeld na mogelijke suïcidepoging
• Danny (32) gaf een schilder een voorschot van 2000 euro voor materiaal: ‘Hij verscheen nooit’
• Politie waarschuwt voor nieuwe sadistische babbeltruc: ‘Verminkte kat wordt in tuin neergelegd’
• Te gehecht aan je huisdier? Volgens onderzoek is dat niet goed voor je

Reacties