Guus Rothuizen Geld & Carrière 19 jul 2025, 14:12

Leestijd: 3 minuten

Halve eeuw onderzoek naar geld en geluk bewijst: als geld je niet gelukkig maakt, besteed je het verkeerd

Het cliché luidt dat geld niet gelukkig maakt. Toch kan geld ons wel degelijk gelukkiger maken, maar alleen als we weten hoe we het moeten besteden. Dat is de verrassende conclusie uit een halve eeuw aan psychologisch onderzoek naar geld en geluk, van wetenschapper Elizabeth Dunn en haar collega’s. Ze somde haar resultaten op in acht regels:

In Metro’s rubriek Geld maakt (niet) gelukkig spreken we iedere week een lezer over hun visie op geld. Wat vinden mensen zelf van geld en geluk?

Onderzoek: geld maakt gelukkig

1. Koop ervaringen, geen spullen

Je kent het advies vast wel: ‘Ga iets leuks voor jezelf kopen.’ Maar in plaats van een nieuwe telefoon kun je beter uiteten gaan, een weekendje weg plannen of een concert bezoeken van je favoriete artiest, blijkt uit het onderzoek. Mensen worden gelukkiger van ervaringen dan van spullen. Waarom? Omdat we snel wennen aan spullen. Die nieuwe auto is de eerste maand leuk, maar daarna wordt dat het nieuwe normaal. Daarentegen blijven de herinneringen aan ervaringen en het vooruitzicht erop ons voeden.

2. Geef aan anderen

Van origine zijn mensen extreem sociale dieren. Dat wordt bevestigd als we kijken naar de groepsdynamiek van de Bonobo, waarmee wij 98,7 procent van ons dna delen. Zij staan erom bekend rijkelijk hun eten te delen, zelfs met een onbekende soortgenoot.

Het blijkt ook voor mensen te gelden dat delen je gelukkiger maakt dan geld aan jezelf besteden. Denk dan vooral aan kleine dingen, zoals het kopen van een cadeau voor een vriend of een collega trakteren op een kop koffie. Dat is wetenschappelijk bevestigd bij culturen over de hele wereld, van Afrika tot aan Amerika.

3. Kleine gelukjes tellen

We denken vaak dat groot beter is: een droomreis, een designbank, een nieuwe auto. Maar ons brein went daar razendsnel aan. Beter zijn de kleine momenten – een drankje op het terras, een massage, een spontaan dagje weg. Veel kleine vreugdes geven opgeteld meer geluk dan één grote uitgave.

4. Verzeker je minder

Veel mensen sluiten uitgebreide verzekeringen of retourpolissen af om ‘spijt’ te voorkomen. Toch blijkt uit onderzoek dat we teleurstellingen emotioneel sneller verwerken dan we verwachten. Ons psychologische afweersysteem werkt beter dan we denken. Dus die dure autoruitverzekering? Waarschijnlijk overbodig.

5. Stel geluk uit

In onze sneltrein-maatschappij willen we alles nu. Maar wie het geluk even uitstelt, door bijvoorbeeld een etentje of een aankoop pas over een week te plannen, profiteert van de voorpret. In andere woorden, uitkijken naar een activiteit of aankoop is al winst op zich. Grappig hoe sommige bekende gezegdes zo sterk wetenschappelijk onderbouwd blijken: ‘Het bezit van de zaak is het einde van het vermaak.’

6. Denk aan wat je níet overziet

We dromen van een vakantiehuis aan een meer, maar we vergeten de muggen, de lekkende kraan en de files onderweg. Denk dus verder dan het plaatje op Funda: hoe ziet je dag er écht uit als je een aankoop eenmaal hebt gedaan? Aan alles zit een keerzijde en romantiseren kan ons enorm teleurstellen. De oneindige drang naar meer zorgt ervoor dat we hard werken, maar soms ook de realiteit uit het oog verliezen.

7. Stop met eindeloos vergelijken

Vergelijkingswebsites kunnen handig zijn, maar voeden voornamelijk de onderbewuste overtuiging dat het altijd beter kan. Maar hoe meer we vergelijken, hoe meer we focussen op onbelangrijke verschillen, en hoe vaker we kiezen voor de beste deal in plaats van wat we nodig hebben en gewoon goed genoeg is.

8. Kijk naar anderen

De beste voorspeller van jouw geluk? Hoe gelukkig een ander was met diezelfde keuze. Vraag dus niet alleen wat je zelf denkt, maar ook hoe anderen iets ervaren hebben. Hebben jouw beste vrienden een groot huis, maar ook een hoge hypotheek en hebben ze daar eigenlijk spijt van, dan is dit wellicht een goede les voor jou.

Dus… maakt geld gelukkig?

Alleen als je weet wat je ermee moet doen. Geluk zit niet in bezit, maar in betekenis. Niet in alsmaar meer, maar in het delen met anderen.

Terwijl onze maatschappij schreeuwt dat je zoveel mogelijk voor jezelf moet kopen, fluistert de wetenschap een ander verhaal. Dus als geld je niet gelukkig maakt, geef je het misschien verkeerd uit.

Nieuwsgierig naar meer antwoorden op de vraag; maakt geld gelukkig? Deze edities deden het goed bij onze lezers:

• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Verdien 8000 euro per maand, maar ik moet altijd iets achter de hand hebben’
• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik verdien ruim 9000 euro netto per maand’
• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Blij met ons koophuis, maar torenhoge lasten’
• Geld maakt (niet) gelukkig: ‘Ik mis mijn simpele leven van vroeger’

Reacties