James Worthy
James Worthy Columnisten 9 jun 2017 / 09:04 uur

Krampachtig grensoverschrijdend

Een jaar geleden stond op deze plek een column waarin ik schreef dat cartoonisten en columnisten het waarheidsserum in het leugenachtig kloppende hart van onze beschaving waren. Een cartoonist was de megafoon van het volk en een columnist het geweten van een natie. Zo zag ik het. De beschermers van de democratie. Het gezonde verstand in een af en toe leegstaande bovenkamer. Maar steeds vaker zie ik hoe het vakgebied wordt gekaapt door schreeuwers die satire gebruiken als de schietstoel van de wansmaak. Het gaat dikwijls niet meer om verhelderend verontwaardigen, het schofferen van alles wat schijnheilig is of het ter verantwoording roepen van de onschendbaren, nee, satire is de nooduitgang van onevenwichtige narcisten geworden.

In het verleden deden dat soort mensen gewoon mee aan Big Brother of Idols, maar tegenwoordig schrijven en tekenen ze. Schuimbekkend zitten ze achter de computer, want vandaag mogen ze weer, compleet geforceerd, de grenzen van de grap op gaan zoeken. Af en toe deel ik mijn werkplek met een bevriende cartoonist en ik mag graag naar hem kijken als hij aan het werk is. Je kunt hem gewoon zien denken, steevast met een stomende mok Cup-a-Soup in zijn handen: “Hoeveel stijve lullen kan ik in de mond van Prinses Amalia tekenen.” “En wat als… Wat als ik Angela Merkel seks laat hebben met een overleden bootvluchteling?” En als ie klaar is met tekenen, krijg ik een mailtje met daarin een tekening van Prinses Amalia met veertien piemels in haar mond.

“En?” vraagt hij dan met kwispelende ogen.

“Ik begrijp hem niet.”

“Dat begrijp ik, James, want jij neemt ook nooit een standpunt in. Dit gaat om de vrijheid van meningsuiting. Ik steek mijn hoofd boven het maaiveld.”

Ik begrijp hem ook wel, het is namelijk heel makkelijk om meegesleurd te worden in de beschadigingsdrang die momenteel heerst. Het is een soort quasi-intellectueel vandalisme. En soms is het ook gewoon goed om de rust te bewaren. De waarheid niet alleen in het lelijke, maar af en toe ook in de schoonheid te zoeken. Satire is wat dat betreft een arts. Het kan de maatschappij genezen, maar we lijken genoegen te hebben genomen met een vorm van satire die eigenlijk alleen maar wil en kan laten zien dat de maatschappij ziek is. Een tweedehands thermometer in een puisterige reet. Krampachtig grensoverschrijdend.

En ook ik zou heel graag een column over Erdogan willen schrijven, echt waar, maar dan kijk ik naar Mark Rutte en dan denk ik: “Wat is er eigenlijk erger? Een leider die slechte dingen doet of een leider die helemaal niets doet?” En voordat ik het antwoord op deze vraag weet, krijg ik weer een mailtje van mijn bevriende cartoonist. In het mailtje staat een tekening van Mark Rutte. Rutte heeft vijftien stijve piemels in zijn mond.

“En?”

“Weergaloos! Jij bent de beschermengel van onze democratie.”

Foutje gezien? Mail ons. Wij zijn je dankbaar.

Reageer op artikel:
Krampachtig grensoverschrijdend
Sluiten