Binnenland

Buschauffeurs staken, maar wat is het nut ervan?

Buschauffeurs staken, maar wat is het nut ervan?

Werknemers streekvervoer bij Schiphol Foto: ANP

Foto van 'Sofie Smulders'

27 JUN 2018

Menig busreiziger moet in ieder geval voor de rest van deze week alternatief vervoer zoeken. Reden: buschauffeurs van veel streekvervoersdiensten doen mee aan een grootschalige staking. Zij pleiten hiermee voor de derde maal dit jaar voor betere arbeidsomstandigheden. Reden voor Metro om de vraag te stellen: wat is het nut van staken?

Doel van de huidige stakingen

Te beginnen met de doelstellingen van de huidige stakingen: buschauffeurs strijden onder leiding van vakbonden FNV en CNV voor onder meer het verminderen van de werkdruk, een loonsverhoging van 3,5 procent (waar werkgevers nu 2 procent bieden) en fatsoenlijke afspraken over plaspauzes. In januari van dit jaar kwam het tot staken nadat onderhandelingen waren stukgelopen. Die stakingen hadden de opzet van een nieuwe cao tot gevolg, maar deze werd te slap bevonden. Dus legden buschauffeurs eind april wederom hun werk neer tijdens een landelijke staking. Met een zogenaamde estafettestaking staakten zij daarna telkens op andere plekken in Nederland. Vanaf woensdag 27 juni staken chauffeurs voor onbepaalde tijd.

Werkgevers lijken enigszins te buigen, maar tot een overeenkomst met vakbonden en chauffeurs komt het maar niet. „Het lukt maar niet om met werkgevers fatsoenlijke afspraken te maken over werkdruk en pauzes. Daarom leggen de chauffeurs hun werk nu neer”, staat er op de website van FNV. Hoe ‘wrang’ het ook is voor de reizigers, de vakbonden willen laten zien dat het menens is en daarom gaan de stakingen door totdat er een oplossing is gevonden.

Nuttig of niet?

Staken kan absoluut nut hebben, zegt Stefan Sagel, hoogleraar Arbeidsrecht aan de Universiteit Leiden. „Kijken we naar het verleden, dan zijn er verschillende voorbeelden te noemen waarbij geschillen onder de druk van een staking zijn opgelost.” Een daarvan is de langdurige staking van schoonmaakpersoneel, die leidde tot vieze stations.

Nederlandse vakbonden zijn niet zo van het staken. Sagel: „Ze gaan over het algemeen vrij prudent met dat soort dingen om. Nu wordt er hier het laatste jaar wel wat meer actie gevoerd, maar toch wordt er relatief vrij weinig gebruik gemaakt van het recht om te staken.” Als alternatief wordt er vaak geprobeerd om met ludieke acties iets voor elkaar te krijgen, zoals de ‘gratis reizen’-actie die in het verleden in het openbaar is gevoerd. Deze specifieke actie leidde ertoe dat chauffeurs een deel van hun salaris moesten inleveren, bij een reguliere staking vervalt het hele recht op loon.

Averechts

Staken kan ook averechts werken, vertelt Sagel. „De druk die er ontstaat zal altijd wel enig effect hebben, maar het komt ook voor dat werkgevers niet door de knieën gaan en zeggen: ‘tot hier en niet verder.’” Bij het verbieden van een staking wordt gekeken naar de impact op derde partijen. In het geval van het busvervoer zijn dat de reizigers, hebben we het bijvoorbeeld over scholen, dan zijn het ouders en kinderen. Sagel: „In beginsel is staken rechtmatig. De belangrijkste reden om stakingen te verbieden is onevenredige schade aan het adres van partijen die er niks mee te maken hebben. Daar kijkt de rechter op een gegeven moment wel naar.”

Dan is het aan de vakbonden om te beslissen of ze dermate tevreden zijn met de tot dusver geboekte resultaten om er genoegen mee te nemen. En vragen staat natuurlijk vrij, zo ook de leraren die over een paar maanden verder gaan met staken, maar de vraag is wel: wat is het effect? Een zeker risico zit er namelijk voor vakbonden wel in. „Als mensen niet meegaan, kun je als vakbond mooi in je hemd komen te staan.”

Druk

Backfiren moet het dus niet. Maar zet je als vakbond een actie op touw, dan heeft dat meestal wel enig nut. Om meerdere redenen, waaronder de media-aandacht. Sagel: „Het hangt heel erg van de omstandigheden en van de sector af, maar ik zie ook wel dat vakbonden steeds sluwer worden. Vroeger riepen bonden op tot een staking en dan zag je wel wie er op kwamen dagen. Tegenwoordig zitten bedrijven ingewikkelder in elkaar. Dan kun je door een paar mensen te laten staken veel voor elkaar krijgen.”

Een ander punt: conflicten tussen werknemers onderling. Dat zien werkgevers natuurlijk liever niet. Ook van die kant kan er een zekere druk uitgaan. Sagel: „Als de ene helft van de werknemers wel wil staken en de andere niet, dan kan dat leiden tot verstoorde verhoudingen op de werkvloer. Ook in die zin is de werkgever er echt wel wat aan gelegen om acties te voorkomen.“


Views

1k+

Rolstoeler als eerste over de finish bij Vierdaagse. / ANP

Rolstoeler als eerste over de finish bij Vierdaagse

Afghanistanveteraan Ronald van Dort komt als eerste over de finish op tijdens de laatste dag van de 102e editie van de Nijmeegse Vierdaagse. / ANP

Foto van 'Dagblad Metro en ANP'

VANDAAG, 11:09

Rolstoeler Ronald van Dort (36) uit Ridderkerk heeft als eerste Vierdaagsedeelnemer de 102e Vierdaagse volbracht. De goedgetrainde militair kwam alle vier de dagen ruim als eerste binnen in Nijmegen.

Van Dort ging vrijdag zo snel over het parcours dat de speciaal voor de Vierdaagse aangelegde pontonbrug over de Maas bij Cuijk in Brabant nog niet klaar was. Hij is met een speedbootje overgezet, vertelde hij bij terugkomst in Nijmegen.

Uruzgan


Views

300+

Laffe daad rolstoelbakfietsrover leidt tot crowdfund

Foto van 'Iris Hermans'

VANDAAG, 08:16

Laffe daad leidt tot hartverwarmende reacties en een crowdfunding en mocht het lukken, dan mag de bakfietspimper zich melden. ,,Zou echt te gek zijn als iemand iets moois voor ons erop wil maken!”

'Droeftoeter'


Views

400+

Vermiste kat duikt op zodra baasje uit coma komt

Foto ter illustratie. Bron: Emre Gencer/ Unsplash

Foto van 'Cerise van Vliet'

18 JUL 2018

Een hond is je beste vriend, maar een kat kan er blijkbaar ook wat van! Kat Pruttel was tijdenlang vermist, maar dook ineens weer op toen baasje Ineke van Broenswijk na een half jaar uit coma kwam.

„Het is een wonder, we hebben allebei een hele lange reis gemaakt", zegt Ineke tegen RTV Utrecht. De kat werd volledig uitgeput teruggevonden in Baarn. Deze week zagen de twee elkaar voor het eerst in maanden weer terug.

Longontsteking


Views

1k+

Treinen rijden op tijd, maar klaag vooral verder!

Volgens ProRail reden er in Nederland nog nooit zo veel treinen op tijd als in de eerste zes maanden van 2018. Foto: ANP

Foto van 'Johan van Boven'

GISTEREN

ProRail had donderdagochtend goed nieuws voor treinreizigers. Heel goed nieuws, zelfs. In de eerste helft van dit jaar reed maar liefst 92,1 procent van de treinen volgens planning. Met een vertragingsmarge van vijf minuutjes ligt dat percentage zelfs op 96 procent. „Nog nooit eerder reden treinen in Nederland zo vaak op tijd”, aldus de jubelende spoorbeheerder.

En toch overheerste niet bij alle reizigers dezelfde feeststemming. Uitval van treinen, langere vertragingen of overvolle coupés zorgen voor gefronste wenkbrauwen bij een positief bericht vanuit ProRail. Logisch, zegt woordvoerder Jaap Eikelboom. „Negatieve dingen blijven altijd langer hangen, dat geldt voor iedereen. Als ik een dag met mijn kinderen op pad ben en ze huilen tien minuten keihard, kan ik aan het eind van de dag het gevoel hebben dat het een rotdag was. Terwijl ze de rest van de tijd heel vrolijk waren. Dat geldt ook voor reizen met de trein. Een paar minuten langer op het perron wachten blijft mensen langer bij dan wanneer de trein op tijd vertrekt.”

Folklore


Views

1k+