'Voetbal kijken doe je stáánd!'

13 maart 2017 om 08:50 door Johan van Boven
'Voetbal kijken doe je stáánd!'

Je kent het wel; een tafeltje met bakjes chips in het midden en alle verjaardagsvisite op stoelen eromheen. Met een beetje pech zit je naast een vervelende oom die zichzelf net iets te grappig vindt. Het is een vergelijking die Bart Jan Kuiper graag gebruikt als hem wordt gevraagd naar het grote voordeel van staantribunes in een voetbalstadion.

„Op een feestje sta je ook liever dan dat je in een kringetje zit”, aldus de voorzitter van Nieuw Noord, de fanatieke supportersvereniging van sc Heerenveen. In Friesland kunnen ze het weten. In het seizoen 2005/2006 werd in het verbouwde Abe Lenstra Stadion het staanvak Nieuw Noord in gebruik genomen.

Bioscooppubliek

Een langgekoesterde wens van de supporters ging in vervulling. Kuiper: „We wilden de sfeer verbeteren. Als je staat kun je je vocaal meer laten gelden. De leden van een koor staan toch ook altijd? Verder is het leuker om een beetje door elkaar te kunnen staan en lopen. Dan kun je bijvoorbeeld in de tweede helft even met iemand anders praten. En als je bier gaat halen, hoef je niet voor allerlei zittende mensen langs. Vroeger stonden de supporters van Heerenveen bekend als bioscooppubliek, maar sinds wij een staantribune hebben is dat beeld compleet veranderd. Er is nu veel meer sfeer.”

Enkele seizoen later werd Nieuw Noord verplaatst naar de korte zijde, recht achter het doel en hoog boven in de nok. Terwijl de fanatieke fans graag zo dicht mogelijk op het veld staan. Sinds dit voetbaljaar is de staantribune daarom voor een deel naar beneden doorgetrokken.

Eind vorige eeuw waren stadionrampen en supportersrellen aanleidingen voor clubs om hun stadions alleen nog maar met stoeltjes uit te rusten. Het voordeel is dat de grote menigte beter in de gaten gehouden kan worden. Met persoonsgebonden kaarten is het bovendien zeer eenvoudig om te weten wie waar zit. Maar de hang naar vroeger heeft nu ook de weg naar de voetbalstadions gevonden.

Veilig

Want Heerenveen is niet de enige club met een tribune zonder stoeltjes. De uitgebreide staantribune van de Friezen maakt onderdeel uit van een KNVB-pilot, waarmee moet worden aangetoond hoe fans op een veilige manier staand van voetbalwedstrijden kunnen genieten. Ook PEC Zwolle, PSV en Ajax doen mee aan het project.

In Eindhoven heeft de regerend landskampioen de Oosttribune, waar de harde kern is gehuisvest, omgebouwd tot staantribune. „Eigenlijk hadden we die al lang, want iedereen stond op zijn stoeltje”, aldus Harrie Timmermans, voorzitter van de Supportersvereniging PSV. „Maar nu kunnen de supporters veiliger in hun vak staan. Ze hebben achter zich een hekje waar ze tegenaan kunnen leunen en voor zich een hekje waar ze op kunnen hangen. Vroeger kwam het weleens voor dat fans na een doelpunt over elkaar heen buitelden, dat is dankzij die hekjes nu bijna niet meer mogelijk.”

Als Timmermans wordt gevraagd waarom voetbalsupporters liever staand dan zittend hun club aanmoedigen, schudt hij een diepgravende redenering uit zijn mouw. „Het is een energetisch verhaal. Als je staat, kun je je emoties beter kwijt. Fysiek is het dan makkelijker om energie los te laten, omdat je beter geaard bent. Dat is prettiger dan wanneer je opgevouwen op je stoeltje zit, dan ga je na de wedstrijd met buikpijn naar huis.”

Ook Daniël Dekker, voorzitter van de Supportersvereniging Ajax, schermt met psychologie van de koude grond, zoals hij het zelf noemt. „In Amerika zijn er bedrijven die staand vergaderen, omdat de werknemers makkelijker dingen zeggen en productiever zijn. De beleving is anders. Dat merk ik ook bij concerten”, aldus de radio-dj. „Als ik naar Carré ga weet ik dat het zittend een heel andere avond wordt dan wanneer ik naar een concert in Paradiso sta te kijken. Staand komen dingen anders binnen. Als het spannend wordt, zie je dat ook de zittende mensen automatisch gaan staan. Blijkbaar reageert een menselijk lichaam nu eenmaal op die manier.”

Daarom is hij blij dat in de Amsterdam ArenA op Zuid 1 een staantribune is gecreëerd. Terwijl de fanatieke fans toch altijd al stonden, maar dan voor of op hun stoeltje. „Dat was niet ideaal, nu is het veiliger om te staan”, aldus Dekker. De staantribune zorgt ook voor een nostalgisch gevoel bij de supporters. „Het doet denken aan vroeger, toen je voetbal altijd staand keek, met een biertje in je hand. Staand gaat het er snel fanatieker aan toe, omdat je makkelijker met je armen kunt zwaaien en in je handen kunt klappen dan wanneer je zit. En je stoot eerder je buurman om mee te doen. Ook als het iets minder gaat, heb je eerder de neiging om letterlijk en figuurlijk achter de ploeg te gaan staan. Dat heeft een positief effect op het elftal. Davy Klaassen zegt niet voor niets regelmatig dat hij blij is met de manier waarop de fans zich laten gelden.”

Meer staantribunes

De KNVB is blij met de positieve reacties van de verschillende supportersgroepen. De bond sluit niet uit dat er in meer stadions staantribunes worden gerealiseerd. „Staan in een stadion is goed voor de sfeer en beleving in het stadion. Het is een langgekoesterde wens van supporters, waar de KNVB graag over meedenkt. Maar dat gaat alleen hand in hand met gegarandeerde veiligheid in de stadions. Vandaar dat we bij vier clubs dit seizoen testen”, laat de voetbalbond in een schriftelijke reactie weten.

„De eerste geluiden van de supporters en pilotclubs zijn positief. Eind maart volgt een bijeenkomst waarin de lessen uit de pilot worden besproken. Deze pilot kan mogelijkerwijs leiden tot meerdere veilige staantribunes bij clubs in Nederland.”

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!