De benoeming van Johan Cruijff tot commissaris bij Ajax was slechts een formaliteit. Maar dat de voormalig voetbalster veel krediet heeft verloren, werd tijdens de Buitengewone Algemene Vergadering Aandeelhouders vanmiddag meer dan duidelijk. Vooral het feit dat Cruijff niet aanwezig was – en dat niemand wist waarom – schoot in het verkeerde keelgat.
Ook Steven ten Have, Edgar Davids, Paul Römer en Marjan Olfers werden vandaag benoemd om voor een periode van vier jaar zitting te nemen in de raad van commissarissen. Toch ging het tijdens de vergadering, geleid door de afscheid nemende voorzitter Uri Coronel en de nieuwe voorman Ten Have, vrijwel uitsluitend over Cruijff. Stopt hij met zijn voor de club vaak schadelijke column in De Telegraaf? Waar is hij eigenlijk? Verdient Cruijff deze functie wel? Veel aandeelhouders hadden vragen, maar zij kregen heel weinig antwoorden.
“Een motie van treurnis”, zo beschreef een aandeelhouder zijn afwezigheid. “Als hij er de volgende keer weer niet is, blijft hij maar weg.” Zo ver wilde de nieuwe voorzitter van de raad van commissarissen niet gaan. Maar ook Ten Have waarschuwde Cruijff. “Het is sowieso belangrijk dat we meerdere keren per jaar met de voltallige raad bij elkaar zitten. Als dat in de praktijk niet lukt, dan houdt het op. Wanneer je een functie aanneemt, moet je deze ook op de juiste manier vervullen.”
Voor de vereniging van effectenbezitters was de afwezigheid van Cruijff reden om zich te onthouden van stemming. Sommigen stemden tegen zijn komst omdat ze kwaad waren over de manier waarop Cruijff als een olifant door een porseleinkast was gestampt om zijn technisch plan zo snel mogelijk uit te laten voeren, met Coronel en voormalig algemeen directeur Rik van den Boog als grootste slachtoffers. Omdat de Vereniging AFC Ajax, die 73 procent van de aandelen bezit, al akkoord was met Cruijffs aanstelling, was Cruijff echter al verzekerd van de functie tot commissaris.
Wel is er meteen al sprake van een valse start. Niet alleen omdat Cruijff elders was, ook vooral omdat hij zich niet had afgemeld en geen reden had gegeven om de vergadering te missen. “Ik denk dat Johan in Barcelona is”, gokte de kersverse voorzitter Ten Have, die zijn frustratie probeerde te verbergen. “Ik neem aan dat hij zijn redenen heeft om nu niet aanwezig te zijn. Nee, ik heb hem vanochtend niet gesproken. Ja, Cruijff kennende denk ik wel dat hij inmiddels weet dat hij benoemd is. Of ik zijn telefoonnummer wel heb? Ja, ik heb er drie.”
Nu Cruijff commissaris is, zal hij zich volgens Ten Have in ieder geval vaker bij de club moeten laten zien. Bovendien zal hij niet meer klakkeloos zijn mening mogen spuien in de media. “Bij een toezichthoudende functie horen gedragsregels. Jezelf publiekelijk uitlaten over het beleid of (beurs)gevoelige informatie verstrekken, mag niet. Daar hebben we ook samen met Johan over gesproken. En als je geen enkel risico wilt nemen, noem je de naam Ajax helemaal niet meer in een column. Want zelfs een opmerking over de linkerflank kan al richting beursgevoelige informatie gaan.”
In de media schoof Cruijff Tscheu La Ling nog nadrukkelijk naar voren als enige kandidaat voor de vacante positie van algemeen directeur. In het vervolg is zo’n actie uit den boze. “Collegialiteit en als één team naar buiten komen, dat is wat telt”, benadrukt Ten Have nog maar eens. “Bovendien is het van groot belang om discreet om te gaan met kandidaten.”
‘Het is buigen of barsten’, zou Cruijff afgelopen seizoen nog tegen de vandaag afgetreden voorzitter Coronel hebben gezegd toen hij vond dat de invoering van zijn opgestelde plan te traag werd uitgevoerd en het bestuur tegen zijn zin in achter algemeen directeur Van den Boog bleef staan. Cruijff houdt niet van tegenspraak. Toch lijkt hij zich nu te hebben neergelegd bij het feit dat de overige leden van de raad van commissarissen Ling geen directeur voor Ajax vinden. “Cruijffs mening is niet doorslaggevend”, aldus Ten Have. “Op basis van objectieve criteria als kennis, ervaring, stijl en uitstraling hebben wij Ling beoordeeld. In tegenstelling tot Wim Jonk en Dennis Bergkamp vinden we hem niet de juiste man voor deze club.”
De benoeming van een nieuw directieteam is de komende tijd een van de belangrijkste pijlers voor de raad van commissarissen. Het technisch plan van Cruijff zal daarvoor een leidraad vormen. Uiterlijk in december moeten alle poppetjes op de goede plaats staan. Tot die tijd verlenen de nieuwe commissarissen hun volledige steun aan financieel directeur Jeroen Slop en commercieel directeur Henri van de Aat. Tenminste, dat is wat Ten Have stelt...
