Kijkend naar de afgelopen eeuw, wat zijn de grootste klimaatveranderingen in Nederland?
Van Minnen: “Dat is om te beginnen de temperatuurstijging van 1,7 graden, een stijging die twee keer zo hoog is als het wereldgemiddelde. Dat heeft onder andere te maken met de ligging van Nederland en lucht- en zeestromingen. Ook hebben we nu ruim 20 procent meer neerslag dan een eeuw geleden: 850 millimeter per jaar tegenover 700 millimeter per jaar vroeger. Tot slot kennen we meer weerextremen. Regenbuien zijn soms wat heftiger dan we gewend waren, de kans op aanhoudende hitte is toegenomen, en de kans op kou afgenomen. Dus ook de kans op een Elfstedentocht is kleiner geworden.”

Wat zijn precies de effecten hiervan op ons kleine Nederland?
Ligtvoet: “Er is in Nederland al een veelvoud van effecten van klimaatverandering waarneembaar; soms positief, soms negatief. De stijgende luchttemperatuur betekent ook een stijgende watertemperatuur, en dat is slecht voor de waterkwaliteit. We zien daardoor bijvoorbeeld vaker algenbloei. Ook zie je veranderingen in de dier- en plantensoorten in Nederland. Een voorbeeld is de spiering in het IJsselmeer, die het door de hogere watertemperatuur moeilijker heeft gekregen. Daarentegen zien we ook nieuwe soorten, zoals de gehakkelde aurelia, een vlinder. Ook de eikenprocessierups zien we nu veel meer, en niet alleen in Zuid-Nederland.”

Lopen we in de toekomst nu gevaar of zijn we juist goed beschermd?
Van Minnen: “Voor de periode tot het jaar 2100 verwachten we een temperatuurstijging tussen de 1,8 en 5,1 graden, en een zeespiegelstijging langs onze kust van 30 tot 80 centimeter. Die 80 centimeter is fors; daar lijkt het overigens voorlopig niet echt van te komen. Een belangrijke conclusie van ons rapport is dat de effecten van klimaatveranderingen, zeker bij het huidige tempo, in Nederland wel beheersbaar zijn. Met veel punten van zorg houdt het beleid al rekening. Zo houdt het Deltaprogramma zich bezig met de klimaat-risico’s rond overstromingen. Het is wel van belang je te realiseren dat in andere delen van de wereld, zoals in Zuid-Europa en de ontwikkelingslanden, de effecten veel groter zijn en de beheersbaarheid veel minder.”

Hoe kunnen wij nou concreet een steentje bijdragen aan een beter klimaat?
Ligtvoet: “Zelf kun je minder fossiele energie gaan gebruiken, bijvoorbeeld door over te stappen op groene energie, of door zonnecellen aan te leggen. Ook minder vliegen, minder autorijden, wat minder vlees eten en meer gebruik maken van het openbaar vervoer leveren een belangrijke bijdrage.”