Richard Groenendijk: Werken loont

25 april 2013 om 05:56 door Erik Jonk
Richard Groenendijk: Werken loont

De inwoner van Rotterdam liet Theo Maassen, Kasper van Kooten, Jan Jaap van der Wal en Maarten van Roozendaal achter zich. Vandaag maakt hij tijdens zijn tweede speelperiode (tot eind mei) van Alle Dagen bekend dat hij – mede dankzij de Poelfinario – vanaf oktober vijf extra maanden in heel Nederland heeft kunnen boeken (“en dat in deze economische tijden!”). Metro sprak de cabaretier / musical- en tv-acteur, radiopresentator, tekstschrijver en afgestudeerd communicatiedeskundige, gehuld in een soort pyjamabroek en badjas.

Je speelt op dit moment zestig voorstellingen in drie maanden…

Werken loont hè, zijn mijn opa altijd. Maar theaters hebben zo veel ingekocht door de goede recensies en de na de nominatie voor de Poelifinario.

Is dit na zoveel jaar je échte doorbraak voor het grote publiek? Matthijs van Nieuwkerk zei in De Wereld Draait Door ‘we kennen je eigenlijk niet’.

Door de prijs voelt het voor mij een beetje alsof ik de laatste monden heb gesnoerd van mensen die vijftien, twintig jaar geleden een keer bij me in de zaal zaten en me meteen afschreven. Wat logisch was, want als ik nu beelden uit ’95 terugzie denk ik: wat dacht je nou dat je daar aan het doen was? Wat ook logisch was. Ik was 23 en had geen opleiding. Fijn dat ‘het vak’ nu weet dat Richard Groenendijk iemand is om rekening mee te houden.

Je voelt je erkend?

Ach, ik werk twintig jaar gedegen en verdien gewoon mijn brood hoor. Ik sta bekend als de paljas van het cabaret, maar ik maak wel degelijk vanuit een serieus thema een voorstelling. Altijd vanuit een zwaarte. Met humor heb ik me mijn hele leven uit allerlei zwaartes gered. Daardoor maak ik komische programma’s met een sombere ondertoon. Mensen krijgen dat in de gaten. Ze zien ook dat ik nooit zomaar een lied met mijn hand in m’n zak sta te zingen. Ik heb altijd mijn eigen koers gevaren en dacht: het komt wel.

Hoe komt het dat je je uit allerlei zwaartes hebt moeten redden?

Ik kom uit een dorpje, Dirksland met de SGP als grootste partij. Dan weet je wel hoe laat het is. Ik was het kleine jochie dat met een grote mond z’n reet probeerde te redden, geen doorsnee kind. Mijn hele familie is dat eigenlijk niet. Zelfs op begrafenissen is er bij mijn familie humor. Ik vind dat leuk en een gave.

Op premières lijk je een sfeermaker.

Ik heb altijd wel ‘een dingetje om me heen’. Premières doe ik wel minder hoor, het is toch een beetje een gedoetje dat je op een gegeven moment wel weet. Randverschijnselen horen erbij, maar ik heb voor mezelf geleerd dat goeie programma’s maken mijn enige echte taak is. Programma’s die waarachtig zijn. Toen Sara Kroos me belde dat ik genomineerd was, was ik trots maar dacht ook: het is wel eens terecht, ik heb er hard voor gewerkt. Toch was het gek. Theo Maassen had in elke recensie vijf sterren. Ik dacht dat hij zou winnen.

Dacht je bij het maken van Alle Dagen al: zó, dit is goed?

Nee, ik had het gevoel dat het heel mooi kon worden, maar bij de try-outs miste ik naast de lach die bij mij toch altijd wel goed zit een bepaalde lading. De opening en het slot werden verbeterd en Marc-Marie Huijbregts heeft me daarvoor de zet in de goede richting gegeven. Toen vroeg ik: heb je daar ook nog teksten voor? Toen zei hij (doet Marc-Marie Huijbregts na): ‘Da moge ge zelf doen.’ Ik begon met een operanummer. Marc-Marie greep in en zei ‘Je zingt dat niet zo goed. Halverwege het nummer moet je stoppen en meteen je problematiek op tafel gooien.’ Door zo’n vormding werd het thema meteen helder.

Het thema is onzekerheid?

Dat vermeldde het juryrapport. Onzekerheid zit zeker in de voorstelling, maar het werkelijke thema is overgave. Eén van de onderwerpen is dat ik gevraagd ben als zaaddonor. Dat is natuurlijk een volledige overgave, terwijl ik zelf nogal in control ben. Mijn voorstelling is ontstaan doordat ik een documentaire had gezien over een kunstenares waarvan niemand wist dat ze kunstenares was. Ze werd haar huis uitgezet, pleegde zelfmoord en toen werd ontdekt dat ze haar hele huis had beschilderd als een onderwaterwereld. Niet kitsch, maar minutieus, fantastisch. Ze werd afgeschilderd als de dorpsgek, was briljant, maar durfde zich niet te laten zien. Ze durfde zich niet over te geven aan de wereld.

Jij komt over als iemand die zich gemakkelijk overgeeft.

Ja, maar dat is niet zo. Mijn innerlijke ziel bloot geven is altijd lastig voor me geweest. Alle Dagen is zo goed geworden omdat ik me in dit programma wel volledig overgeef. Elke avond doe ik iets dat ik moeilijk vind. En dan voelt het publiek de waarachtigheid. Ik heb nog altijd twee soorten publiek. De ene kant zegt: Richard, je hebt me geraakt. En tante Bep uit Tiel zegt: Lekker gelachen Richard, heerlijk ongecompliceerd. Veel cabaretiers vinden dat een belediging. Ik helemaal niet. De derde groep vindt mij niks, nou ook goed. Blijf lekker thuis. Jammer alleen dat door sociale media dingen worden geroepen die niet kunnen. Een slechte recensie? Prima als die goed onderbouwd is. Maar als ik op twitter lees ‘kan die teringhomo niet dood?’… dat doet pijn. Maar het is domheid. Domheid is een pijnloze diepte, een open riool waartegen je je niet kunt bewapenen.

Nu die Poelifinario op de schoorsteenmantel staat…

Het is een portret dat permanent in de Kleine Komedie hangt.

Nu die Poelifinario hangt… speel je Alle Dagen dan veel gemakkelijker?

Nee. Ik ben natuurlijk een artiest die van onzekerheden aan elkaar hangt. Het doek gaat open en ik denk ‘oooh God’. En dat het publiek denkt: Laat jij maar eens even zien dat je van Theo Maassen hebt gewonnen. Ik moet wel zeggen dat ik zelfvertrouwen genoeg heb om het altijd goed te laten komen. De instelling ‘het is Meppel maar’ zal ik nooit hebben.

Groenendijk speelt dit seizoen Alle Dagen nog tot en met mei en is volgend
seizoen voor het laatst van oktober 2013 tot en met februari 2014 te zien in
ruim vijftig theaters. Informatie: www.richardgroenendijk.nl.

 

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!