"Steven Spielberg mag Bone altijd verfilmen"

23 januari 2012 om 11:29 door Ruben Eg

Jeff Smith begon in 1991 aan Bone. Pas in 2004 voltooide de Amerikaan de negendelige en bij elkaar meer dan 1300 pagina’s tellende serie over drie huisverdwaalde neven. “Ik begon de personages Phoney Bone, Smiley Bone en Fone Bone te tekenen toen ik nog een kind was”, blikt Smith terug tijdens een kort bezoek aan Nederland. “Toen ik vijf of zes was tekende ik ze voor het eerst. Ik speelde er wat mee, verzon er wat verhaaltjes omheen. Het was iets Donals Duck-achtigs, beetje Disney-verhalen. Op de middelbare school hield ik van heavy metal en op mijn zeventiende ontdekte ik tekenaars als Moebius. Die maakte strips voor volwassenen. Heel fantasierijk. Ik dacht: wat als je Moebius mengt met Carl Barks en Walt Kellly? Dat was het basisidee. Ik liep er al heel lang mee rond.”

Op welke manier zijn de personages uit jouw jeugd veranderd in die uit het boek?

“De drie Bone-personages zijn eigenlijk niet zo veel veranderd. Ik heb strips die ik maakte toen ik tien was met daarin de Bone-neven. Hun karakters zijn eigenlijk precies zoals in de boeken. Natuurlijk was mijn teken- en schrijfstijl van een 10-jarige, maar de personages waren er. Dat werkte in mijn voordeel. Ik maakte een grote Moby Dick-achtige boekenserie, met een begin, een midden en een einde, plus een echte literaire structuur. Maar ik kon mijn Marx Brothers-achtige personages daar gewoon ingooien.”

Je krijgt uit de boeken het idee dat ook de auteur zich liet leiden door het verhaal en de verassende wendingen.

“Dat is juist. Ik wist dat het een compleet verhaal zou worden. Ik had een verhalenserie die één geheel vormde nog nooit in stripvorm gezien. Wel in boeken, maar niet in strips. Ik schreef het einde en enkele grote plotwendingen eerst. Tijdens het twaalf jaar tekenen liet ik mij verrassen door het verhaal. Smiley Bone vind een eenzaam jong rattenbeest, had ik bijvoorbeeld in het plot verwerkt. Alleen wilde ik aanvankelijk dat Smiley hem naar de bergen zou brengen, daar een klein avontuur zou beleven en hem vervolgens vrij zou laten. Ik werd alleen verrast toen het kleine rattenbeest op een hele natuurlijke manier klikte met Smiley. Nadat ze hem vrijlieten wist ik dat hij moest terugkeren. Hun relatie was een belangrijk onderdeel geworden van het verhaal en de personages. Zodoende bewerkte ik het einde, zodat het kleine rattenbeest kon terugkeren.”

Op welke manier heeft het succes en de bewondering voor Bone je verrast?

“Enorm. Ik was niet zeker of ik ooit zes delen kon maken. Ik twijfelde of ik het een jaar zou volhouden. In 1991 waren er geen kinderen in Amerikaanse stripwinkels. Niet één. Je kon er alleen superheldenboeken kopen voor 30-jarige mannen. Er waren wel alternatieve strips, maar niet zoiets als dit. Dat waren meer autobiografische, literaire boeken over outsiders in de maatschappij. Ik wist niet goed hoe een ouderwets stripverhaal het zou doen. Er zouden wel een paar stripliefhebbers zoals ik zijn die het zouden snappen, die zouden herkennen dat het een traditioneel, voor kinderen én volwassen gemaakt stripverhaal is. Ik hoopte dat het iets zou worden. Na twee jaar nam het opeens een vlucht, kreeg ik prijzen en wat nog meer.”

En die sneeuwbal aan succes?

“Het blijft maar doorgaan. Ik sprak onlangs met iemand die voor een stripwebsite schrijft en hij noemde Bone een ‘levend ding’. Ik begrijp er niets van. In 2005 voltooide ik het verhaal. Daarop wilde een grote uitgever, die onder meer Harry Potter in de Verenigde Staten uitgeeft, het bundelen en in boekhandels en op scholen verkopen. Ze wilden het niet als iets raars behandelen, maar als een boek. Niet als een graphic novel, gewoon als boek. Dat lanceerde Bone naar een nieuw publiek, zoals ik nooit eerder had gezien. We hielden het recht op de kleurenuitgave en lieten het boek overal ter wereld in licentie uitgeven. Bone groeit nog steeds in populariteit, ondanks dat ik het zeven jaar geleden heb voltooid.”

Je hebt de inkleuring niet zelf verzorgd. Op welke manier was je daar actief bij betrokken?

“We wilden het in kleur uitgeven. Ik kon er iemand voor inhuren, Steve Hamaker Columbus. Hij werkt op mijn studio. Samen hebben we de kleuren uitgezet; pagina voor pagina, paneel voor paneel. Ik was erg betrokken en heb alle kleuren goedgekeurd. In het begin is het nog niet perfect, maar tegen het einde toe wordt het steengoed.”

Veel fans kennen het boek in zwartwit. Toch voegt de kleurenversie heel veel toe.

“De kleurenversie is heel goed. In maakte het in zwartwit, omdat het enerzijds een undergroundstrip was en ik anderzijds niet genoeg geld had het in kleur te doen. Ik ben opgegroeid met Peanuts, Dick Tracey en dat soort krantenstrips in zwartwit. Ik dacht daarom ook in zwartwit. Ik wilde leren tekenen in zwartwit. Mijn doel was om een Moby Dick-achtig boek in stripvorm te maken. In mijn gedachten was het nooit kleur. In mijn hart houd ik van zwarwit, maar in kleur is het eigenlijk beter.”

Nooit overwogen het zelf in te kleuren?

“Ik denk niet dat ik over de juiste kwaliteiten beschik om dat te doen. Ik kan schrijven, tekenen en inkten. Maar voor inkleuren heb ik iemand nodig die dit beter kan. Ik heb ideeën, maar ik ben geen expert.”

Aan welke ideeën werk je nu?

“Bone is klaar, hoewel ik er nog steeds aan werk. Ik reis de wereld rond voor het boek. Het inkleuren duurde vijf jaar. Vijf jaar! Verder werk ik aan een nieuw project, genaamd RASL. Een soort misdaadserie in een ander universum. Niet voor 7-jarigen. Ik hoop dat het snel ook in het Nederlands verkrijgbaar is. Met Bone duurde het erg lang omdat het een project van twaalf jaar was. Met RASL wachten we ook tot het is voltooid om het hier op de markt te brengen. Dit is een veel kortere serie, van slechts vier boeken. De helft van Bone. Het laatste deel komt dit jaar in de Verenigde Staten uit.”

Was het moeilijk om aan een nieuwe serie te beginnen?

“Nee, dat was eigenlijk heel prettig. Ik voelde dat Bone was afgesloten. Als je twaalf jaar ergens aan werkt twijfel je soms wel eens of je het ooit af krijgt. Toen ik het eindelijk voltooide kon ik het met een opgelucht en trots gevoel op de plank zetten. Ik heb het nog niet gemist. Ook omdat we onmiddellijk begonnen met het inkleuren, nieuwe covers enzovoort. Ik heb nog nooit het gemis van de personages ondervonden omdat ik moest blijven tekenen en promoten. Anderzijds: terwijl ik ’s nachts Bone aan het inkten was keek ik naar oude film-noirs op mijn laptop. Ik haalde toen al snel in mijn hoofd dat ik zoiets als volgende project wilde doen. Mijn muze volgen, dat wilde ik doen.”

Hoe lastig is het iets los te laten waaraan je zo lang hebt gewerkt?

“Zoals ik zei: dat is mij gelukkig bespaard gebleven omdat ik tijdens de research voor mijn volgende project aan de heruitgave begon. Dus ik besteedde mijn tijd onmiddellijk aan het corrigeren van tekeningen waar ik niet tevreden over was, de inkleuring en het maken van nieuwe covers. Ik bleef maar bezig met de personages en kreeg daarom ook niet het gevoel dat ik ze achterliet.”

Ooit gedacht aan een spin-off van Bone?

“Een beetje. En er is ook al wat gemaakt. Charles Vess, een vriend en hele goede fantasytekenaar, vertelde ik ooit wat over de achtergrond van oma Rose Ben. Toen ze zestien was, wat er met haar gebeurde, hoe haar relatie met de draken is, waar het verkeerd ging. En daar maakte ik een verhaal van. Op het einde van het verhaal moet ze falen, omdat daar de situatie van Bone mee begint. Het was een interessant boek om te maken, getiteld Rose. Ik heb ook een wat luchtere versie gemaakt, waarin Smilely Bone verhalen vertelt aan kinderen rond het kampvuur. Dus ik ben wel wat bezig, maar niet echt met een serie ofzo.”

En het witte doek? Zijn de technieken die bijvoorbeeld met de verfilming van Kuifje zijn gebruikt iets voor Bone?

“Ik moet de Kuifje-film nog zien. Ik begrijp die actiescènes nog wel, maar twijfel aan het nut Kuifje niet als animatie te verfilmen. Waarom moet hij op een echte jongen lijken? Maar ik heb gehoord dat het een goede film is, dus ik ga zeker kijken.”

Maar? Is het iets voor Bone?

“Daar wordt eigenlijk al aan gewerkt. Warner Brothers werkt er aan. Toen ik op het vliegtuig hier naar toe stapte had ik net een tweede versie van het script ontvangen. Ik heb het nog niet gelezen, het staat op mijn iPad. Dus we zien wel wat het wordt. Maar het wordt met dezelfde animatietechnieken uit Kuifje gedaan. Vorig jaar zijn we in de zomer naar Warner Brothers gegaan, waar ze ons in een kamer een vier minuten durend filmpje met de personages lieten zien. Ze hadden niet eens verteld dat ze dit hadden gedaan. Ze wilden gewoon laten zien hoe het eruit zou kunnen zien. We kregen brillen om ze in 3D te zien. Wauw!”

Is dat eng? Personages die je hebt verzonnen opeens in haast levende lijve te zien?

“Ik weet het niet. Echt niet. Ik wilde dat het goed is. Maar ik er niet te veel tijd aan besteden, omdat ik liever stripboeken maak.”

Maar was het niet emotioneel?

“Het was erg opwindend. Want tot dat moment was elke poging van Hollywood om Bone te verfilmen niet zo boeiend. Ze werden enthousiast, lazen het boek en wisten vervolgens niet meer wat te doen. Maar deze jongens lijken enthousiast en weten wat ze doen. So far, so good. Ik ben meer nerveus als een vader, niet als kunstenaar. Het is een film, geen stripverhaal. Het is mijn werk niet, maar wel leuk om te zien.”

Jij keurt wel het script goed?

“Ja.”

Wanneer ligt het niet meer in jouw handen?

“Er was een script dat erg goed was, maar waarover Warner niet zo enthousiast was. Daarop zetten ze een andere schrijver aan het werk, die een verschrikkelijk script afleverde. Echt vreselijk. En dat wilden ze wél verfilmen. Toen ben ik op mijn strepen gaan staan: dat ga je echt niet maken, omdat Bone-fans over de hele wereld je zullen haten. Eindelijk luisterden ze naar mij. Nu is er een nieuw script dat ergens op begint te lijken. Maar zoals ik zei: het een ander vak. Ik wil alleen helpen.”

Wat is de planning?

Dat hangt er van af. Als ze dit script goed vinden wordt er een regisseur gezocht en duurt het een paar jaar om een film te maken. RASL zal sneller gaan. Warner heeft daar ook net een bod op gedaan. Daar is het script en alles al bijna van klaar.

Wie is jouw droomregisseur voor Bone?

“Steven Spielberg mag altijd. Peter Jackon zou ook geweldig zijn. Maar we zien wel wie het wordt. Ik zou het liefst een animatieregisseur hebben. Maar ze willen waarschijnlijk iemand die het grote geld binnenhaalt, een actiefiguur. Ik laat het aan de professionals.”

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!

Reacties