‘Wie ben ik’ en ‘waar is mijn thuis’? Met die vraag worstelen vrijwel alle kinderen die een belangrijk deel van hun leven opgroeien in een ander land dan hun thuisland. Ervaringsdeskundige Lesley Lewis gaf vorige week in het Koninklijk Instituut voor de Tropen een lezing over wat deze steeds groter wordende groep kenmerkt. Metro legde de vrouw die veel over dit onderwerp publiceert enkele vragen voor.

Verschilt iemand die in de pubertijd voor drie jaar van Nederland naar Spanje verhuist veel van leeftijdsgenoten die dat niet doen?
Absoluut. Kinderen die met meerdere culturen in aanraking komen, staan anders in het leven dan mensen die hun hele jeugd in dezelfde omgeving blijven. Opgroeien in een ander land dan je thuisland vormt een kind zeker.

Wat zijn de voordelen?
Over het algemeen zijn deze kinderen beter in bemiddelen, het observeren van anderen en het aanpassen aan veranderde situaties. Verder zijn ze toleranter, gastvrijer en meer geïnteresseerd in reizen en talen. Het zijn vaak maatschappelijk geëngageerde kinderen, die goed kunnen communiceren en debatteren. Ze overzien sneller het grotere geheel en zijn vroeg volwassen. Een groot deel gaat na de middelbare school naar de universiteit.

En de nadelen?
Dat de jongeren vaak het gevoel hebben overal en nergens bij te horen, de term ‘thuis’ is voor hen moeilijk te definiëren. De vraag wie ze nu precies zijn speelt een grote rol bij kinderen die opgroeien in het buitenland. Ze voelen zich anders dan anderen en worden lang niet altijd begrepen. Doordat verschillende leefomgevingen elkaar afwisselen, zijn ze rusteloos. Alhoewel kinderen makkelijk contacten maken, hebben ze vaak moeite om een hechte band op te bouwen met mensen, plaatsen en scholen.

Hoe kunnen ouders de pijn van alle nadelen verlichten?
Volwassenen moeten hen helpen om hun eigen identiteit te vormen. Door te vertellen wie je zelf bent en hoe je in het leven staat, kun je jouw kroost ook hun ‘eigen ik’ laten ontdekken. Het is verder belangrijk dat kinderen op een goede manier afscheid kunnen nemen van hun vertrouwde omgeving. Als je op een slechte manier weggaat, begin je ook met een valse start in een nieuwe omgeving. Daarnaast moeten ouders als rolmodel fungeren door de gebruiken van de nieuwe cultuur eigen te maken.

Wegen de voordelen op tegen de nadelen?
In mijn beleving zeker. Met de toenemende globalisering is het een groot pluspunt om al vroeg met verschillende culturen in aanraking te komen. Mede door het spreken van meerdere talen en de open houding naar andere culturen toe kunnen kinderen die opgroeien in het buitenland de toekomstige bruggenbouwers zijn die deze wereld zo hard nodig heeft.