Binnen de muren van het Vaticaan rommelt het zoals het decennia niet heeft gedaan. Het lekken van geheime documenten aan de pers over achterklap, intriges en corruptie heeft de Heilige Stoel in ernstige verlegenheid gebracht. Paus Benedictus XVI reageerde gisteren voor het eerst in het openbaar op het schandaal dat inmiddels ‘Vatileaks’ wordt genoemd. Hij zei bedroefd te zijn door het verraad van zijn naasten, maar sprak ook van door de media ‘overdreven’ berichtgeving.

Het schandaal begon in januari, toen een Italiaanse journalist persoonlijke brieven van de paus in handen kreeg. Aartsbisschop Carlo Maria Vigano smeekte Benedictus hierin niet te worden weggepromoveerd vanwege corruptiepraktijken die het Vaticaan miljoenen hadden gekost. Sindsdien verschenen steeds meer vertrouwelijke stukken waarin verscheidene vooraanstaande kardinalen in verband werden gebracht met intriges en corruptie. Er verscheen zelfs een memo waarin werd gesteld dat de 85-jarige paus dit jaar zou overlijden. Ook legden de documenten het interne gekibbel bloot over de pogingen van het Vaticaan om meer transparantie wat betreft financiële operaties te betrachten.

Vorige week werd Paolo Gabriele, de butler van paus Benedictus, gearresteerd voor het lekken van de informatie. Toch geloven er niet veel dat Gabriele in zijn eentje handelde. Zijn advocaat verklaarde dinsdag dat de butler volledige medewerking aan het onderzoek heeft beloofd. Analisten menen dat ‘Vatileaks’ maar één doel lijkt te dienen: het in diskrediet brengen van kardinaal Tarcisio Bertone. De rechterhand van de paus zou verwikkeld zijn in een machtsstrijd in het kerkstaatje. De rest van de curie zou hem als indringer zien.

Anderen beweren dat juist geprobeerd wordt de pogingen van het Vaticaan voor meer financiële transparantie te verstoren. Een dag voor de arrestatie van Gabriele werd al het hoofd van de Vaticaanse Bank, Ettore Gotti Tedeschi, ontslagen. De officiële reden was vermoedelijke betrokkenheid bij een witwasschandaal.

Dagblad La Repubblica publiceerde vorige week een interview met een anonieme insider uit het Vaticaan. Deze beweerde weer dat critici de paus willen afschilderen als zwak en ongeschikt om de katholieke kerk te leiden: “De fundamentele functie van de kerk is het evangelie verdedigen, niet het verkrijgen van macht en geld.”