Alice in Wonderland voor gevorderden

Een halfjaar na het matige ‘The Brothers Grimm’ komt de
legendarische regisseur Terry Gilliam wéér met een donker sprookje op de proppen. LSD, prozac en uppers in de aanslag voor ‘Tideland’.

Van de man die ooit doorbrak als één van de creatieve geesten achter de absurdistische humor van Monty Python en succes oogste met even weirde als kunstzinnige films (Brazil, Twelve Monkeys, Fear and
Loathing in Las Vegas), kun je weinig anders verwachten. Terry Gilliam (65) heeft van Tideland een even donker als vervreemdend sprookje gemaakt dat absoluut niet voor kinderogen bedoeld is. De film is het beste te vergelijken met Alice in Wonderland, pardon, Alice in Nightmareland.

Barbiepop-koppen
Het verhaal is eenvoudig. Het meisje Jeliza-Rose wordt opgevoed (al lijken de rollen soms omgedraaid) door een verschrikkelijke heksige moeder/junk (Jennifer Tilly) en een even aan het betere slink-, spuit- en snuifwerk verslaafde vader/uitgerangeerde rockster (Jeff Bridges die zijn rol van de Big Lebowski nog eens dunnetjes overdoet). Op een kwade dag overlijdt mamma aan een overdosis en neemt pappa zijn dochter mee naar het oude huis van zijn dode moeder, in de ‘middle of nowhere’. En o gut, ook pappa snoept iets te hevig van de chemicaliën en ook hij gaat de pijp uit. Arme Jeliza-Rose lijkt moedertjeziel alleen over te blijven met haar aftandse Barbiepop-koppen in het uitgestorven ‘spookhuis’. Maar niets is minder waar. Het enige huis in de buurt blijkt bevolkt door de vreemde kluizenares Dell (Janet McTeer) en haar geestelijk gehandicapte zoon Dickens (Brendan Fletcher) die in zijn eigen wereldje lijkt te leven.

Hallucinante nachtmerrie
Nogmaals, Tideland is een zeer donkere versie van Alice in Wonderland voor volwassenen. Het sprookje slaat vaak om in een hallucinante nachtmerrie. Voorbeelden? Een tarweveld verandert in een oceaan waarin het huis zinkt, de Barbiepop-koppen komen tot leven en het stoffelijk overschot van pappa verandert gaandeweg in een rottend lijk dat een ferme opknapbeurt krijgt van een naïeve dochter die denkt dat haar vader een beetje lang slaapt.
Gênant wordt het wanneer de 8-jarige Jeliza-Rose seksuele avances gaat maken op de geestelijk achtergebleven twintiger Dickens. Ook het geleur met de restanten van wat ooit Jeff Bridges was, werkt eerder op de maag dan op de lachspieren of traanbuisjes.

Absurde humor
Artistiek gezien is Tideland een verbetering ten opzichte van het tegenvallende The Brothers Grimm (2005). Maar waar het laatstgenoemde mikte op een redelijk groot publiek, kan en zal Tideland het toch echt moeten doen met een doorgewinterde filmhuisbezoeker. En wanneer die bezoeker inderdaad naar deze film gaat: verwacht iets donkers en kleurrijks tegelijk. Verwacht ook momenten van walging, plaatsvervangende schaamte en rake edoch absurde humor. Tideland is niet leuk, niet echt goed, wel uitdagend kijkvoer van een regisseur die nog steeds weet hoe de kijker op het verkeerde been te zetten. Alice in Wonderland (daar is ie weer!) voor gevorderden.

Tideland draait in 5 zalen

Monty Python’s Flying Circus
• Eind jaren zestig brak de Amerikaan Terry Gilliam samen met een groep Britse komieken door onder de naam Monty Python. De tv-reeks duurde tot 1974. In de jaren zeventig en tachtig volgden een aantal zeer succesvolle Monty Python-films, waarvan Life of Brian (1979) en The Meaning of Life (1983) de bekendste zijn.