Het gevolg van de tweestrijd tussen Mark Rutte en Diederik Samsom lijkt te zijn dat VVD en PvdA het eens moeten zien te worden over regeerakkoord. Toen gisteravond het stof van de verkiezingsstrijd was gaan liggen, torenden de liberalen en de sociaaldemocraten ver boven de rest uit. “Ze zijn tot elkaar veroordeeld”, reageert politicoloog Gerard Drosterij.

De tweestrijd tussen de grootste rechtse en grootste linkse partij lijkt de flanken te hebben ‘leeg getrokken’. Het belangrijkste slachtoffer op rechts is overduidelijk de PVV, die met een verlies van dertien zetels van de kiezer een draai om de oren kreeg. Op links bleef de SP hangen op vijftien zetels. Behoorlijk teleurstellend, als je bedenkt dat een paar weken geleden Emile Roemer nog gold als belangrijkste uitdager van premier Rutte. GroenLinks deed het al maanden slecht in de peilingen en kon ook niets uitrichten tegen de trek van de linkse kiezer naar de PvdA.

“Grote vraag is hoe Samsom zich gaat houden”, zegt Drosterij. “In hoeverre kan hij Rutte’s harde liberalisme weerstaan?” In de campagne heeft Samsom zich stevig teweer gesteld tegen de bezuinigingsagenda van Rutte en zijn VVD. Die partij heeft ook in de campagne weer laten weten grote waarde te hechten aan stevige bezuinigingen en over de PvdA gezegd dat met die partij de verschillen wel erg groot zijn. Rutte heeft voorafgaand aan de verkiezingen uitgesproken dat hij graag verder zou werken met het CDA, de partij met wie hij in de gammele gedoogconstructie met de PVV stapte om zijn bezuinigingspakket te kunnen realiseren. Maar zit de PvdA op het CDA te wachten?

Dan zien de sociaaldemocraten die andere winnaar van gisteravond wellicht liever aanschuiven aan de onderhandelingstafel: D66. De partij van lijsttrekker Alexander Pechtold wint twee zetels en stijgt naar twaalf zetels. Het is zeer goed denkbaar dat D66 gaat meepraten als mogelijke regeerpartner. “Het hangt ervan af of die twee partijen ook Nederland vooruit willen brengen", zei Pechtold. "Ik hoop vooral op een stabiel en ambitieus kabinet.”

Opiniepeilers zaten er de afgelopen weken dichtbij wat betreft de rangorde van de partijen. Qua zetelaantallen was de uitslag van gisteravond wel zeer verassend. Op de lijsten van PvdA en VVD is er voor verschillende kandidaat-Kamerleden een onverwachte plek in de Kamer. “Wat een ongelooflijk aantal zetels. Het was de afgelopen week spannend of ik nog zou terugkeren. Maar dat ziet er goed uit nu”, zegt nummer 36 van de VVD Bart de Liefde.