Koningin Beatrix en haar opvolgers moeten een puur ceremoniële rol gaan vervullen. Geert Wilders en zijn PVV presenteerden gisteren een wetsvoorstel met die strekking.

Dat betekent dat volgens Wilders het staatshoofd niet langer voorzitter van de Raad van State moet zijn, geen rol meer mag spelen in het formatieproces en dat zij niet langer deel uitmaakt van de regering. Vooral met dat laatste gaat de PVV verder dan bijvoorbeeld de PvdA, maar zit de partij wel op een lijn met bijvoorbeeld de SP en D66.

Ook de PvdA wil al langer dat de koningin haar voorzitterschap van de Raad van de State neerlegt en geen rol meer speelt in de formatie, maar de partij vindt dat zij juist binnen de regering moet blijven. Op die manier is er in de vorm van de premier juist een aanspreekpunt als het over handelen of uitspraken van de koningin gaat, zo legt PvdA-Kamerlid Jeroen Recourt uit.

“Het is tijd om overeenkomsten te zoeken”, aldus Recourt. Hij vindt dat de partijen die streven naar veranderingen in het koningschap de krachten moeten bundelen op de punten waar ze het wel eens zijn. Recourt benadrukt dat zijn partij wel degelijk waarde hecht aan de functie van de koningin als symbool van eenheid voor alle Nederlanders.

De PVV wil dat er een haarscherpe en wettelijke scheiding is tussen het bestuur van de democratie en het ambt van de koning. Ook zou het staatshoofd moeten zweren onpartijdig te zijn. Wilders heeft zich in het verleden gestoord aan kersttoespraken van de koningin waarin hij zich negatief aangesproken voelde.

Vier partijen in de Tweede Kamer vinden dat aan de rol van het staatshoofd niet hoeft te worden getornd. Dat zijn regeringspartijen CDA en VVD en de ‘kleine christelijken’ SGP en ChristenUnie.