ADDIS ABEBA - De Ethiopische premier Meles Zenawi is overleden. Dit heeft de Ethiopische staatstelevisie dinsdag gemeld. Meles is 57 geworden.

De premier had zich sinds een maand of twee niet meer in het openbaar vertoond. Op de laatste beelden die van hem zijn gemaakt oogde hij vermagerd. Toen hij half juli niet verscheen op een vergadering van de Afrikaanse Unie in Addis Abeba namen de speculaties over zijn gezondheidstoestand toe, maar van overheidswege werd toen gezegd dat het heel goed ging met de premier.

Over de exacte doodsoorzaak werd niets gemeld. Gezegd werd slechts dat Meles kort voor middernacht is bezweken aan een infectie.

Vicepremier Hailemariam Desalegn heeft de taken van Meles overgenomen en zal na een spoedzitting van het parlement worden beëdigd als premier. Er worden geen nieuwe verkiezingen uitgeschreven.

Na te hebben geholpen de communistische junta omver te werpen werd Meles in 1991 president, in Ethiopië een representatieve functie. Vier jaar later werd hij premier. De Verenigde Staten beschouwden Meles als een belangrijke partner in de strijd tegen het terrorisme. De Amerikaanse drones die boven Oost-Afrika - en met name Somalië - patrouilleren zijn gestationeerd in Ethiopië.

Meles heeft de economie in zijn land vooruit geholpen, maar op het gebied van de mensenrechten heeft hij een minder goede reputatie. Mensen worden zonder vorm van proces gevangen gezet, gevangenen worden gemarteld en leden van de oppositie worden nauwlettend in de gaten gehouden. Leslie Lefkow van Human Rights Watch Azië zegt dat Meles zijn land na het bewind van Mengistu door een zeer moeilijke periode heeft geholpen, maar de laatste jaren is de regerende partij volgens haar te veel bezig geweest met het vestigen van haar eigen gezag, in plaats van met het opbouwen van een goed staatsbestel.

Bij de verkiezingen van 2005, toen de oppositie belangrijke winst leek te gaan boeken, riep Meles 's avonds nadat de stembureaus waren gesloten de noodtoestand uit, wat betekende dat openbare bijeenkomsten verboden werden. Zijn partij, het Ethiopisch Revolutionair Democratisch Volksfront, eiste de overwinning op en de oppositie beschuldigde Meles van verkiezingsfraude. Bij protesten tegen de uitslag greep het leger in. Honderden mensen werden doodgeschoten en duizenden gearresteerd.

In 2010 werd Meles met 99 procent van de stemmen herkozen, maar volgens buitenlandse waarnemers verliepen de verkiezingen niet volgens de regels.

Onder Meles werd het onderwijs in Ethiopië sterk verbeterd en kregen vrouwen meer rechten. En in 2008 meldde het Internationaal Monetair Fonds dat de Ethiopische economie sneller was gegroeid dan die van enig ander zwart Afrikaans land ten zuiden van de Sahara. Toch is het land nog altijd sterk afhankelijk van de landbouw, waarin 85 procent van de beroepsbevolking werkzaam is.

Eind 2006 stuurde Ethiopië op verzoek van de regering van dat land troepen naar Somalië, om de extremistische islamitische militie Al-Shabab te helpen bestrijden. Het Ethiopische leger nam de hoofdstad Mogadishu in. In 2009 trok Ethiopië zich terug uit Somalië, maar begin dit jaar stuurde het opnieuw troepen naar het land.

Van 1998 tot 2000 voerde Ethiopië een grensoorlog met Eritrea, waarbij tienduizenden doden vielen.