De Utrechtse postzegelhandelaar Willem van der Bijl heeft twee weken gevangen gezeten in Noord-Korea. Daar zou hij zich tijdens een handelsreis schuldig hebben gemaakt aan ‘staatsgevaarlijke activiteiten’, zo heeft universitair docent Koreaanse geschiedenis Koen de Ceuster maandag bevestigd tegenover RTV Utrecht. De Ceuster is een vriend van Van der Bijl. Die was vanaf half juli in Noord-Korea voor de aanschaf van zeldzame postzegels en propagandistische kunst. De Utrechter, een autoriteit in de internationale postzegelhandel, kent het land goed; hij deed er eerder aankopen en hij heeft er vaste zakenpartners.

Toch zat hij niet op de geplande terugvlucht van 30 juli. Wel verscheen er op de website van de Engelstalige Noord-Koreaanse krant The Pyongyang Times een artikel waarin Van der Bijl hoog opgeeft over de Koreaanse verkiezingen. Het stuk voert de postzegelhandelaar op als ‘directeur van het Nederlandse bedrijf voor kunstbouwmaterialen’ en laat hem zeggen: “Het kiessysteem van de Democratische Volksrepubliek Korea is echt uitstekend.”

Wisselgeld voor een vrijlating? Van der Bijl, sinds zaterdag weer thuis, zegt er niks over. Hij wil geen publiciteit. Het ministerie van Buitenlandse Zaken wil zelfs de arrestatie van de kunsthandelaar niet bevestigen. Een woordvoerder: “Op het moment van de vermissing hebben we via verschillende kanalen geprobeerd de verblijfplaats van de heer Van der Bijl te achterhalen. Dat is gelukt. Verder kunnen we alleen maar bevestigen dat hij weer veilig thuis is.” De kwestie is daarmee volgens de woordvoerder ‘opgelost, over en sluiten.’

Voor Van der Bijl geldt dat allerminst. Hij is volgens zijn vriend De Ceuster bezorgd om twee Noord-Koreaanse medewerkers, die eveneens werden gearresteerd. Zij zitten nog steeds vast. Waaruit de ‘staatsgevaarlijke activiteiten’ hebben bestaan, is nog onduidelijk. Mogelijk heeft het handelsgezelschap foto’s gemaakt van militair gevoelige objecten, hetgeen verboden is in het geïsoleerde, communistische Noord-Korea.

“Regime ziet overal gevaar”

Analyse van Kees van Galen, VNC Travel

“Het Noord-Koreaanse regime ziet overal staatsgevaar. Tegelijkertijd is het bezig met zijn imago. Het is niet zo dat buitenlanders lukraak worden opgepakt. Het is wel oppassen: fotograferen van militair gevoelige objecten mag niet – en er zijn nogal wat objecten die militair gevoelig zijn. Het opkopen van hele collecties postzegels mag ook niet; dat is speculatie en dat is verboden. Toch is reizen door Noord-Korea fascinerend. Je krijgt wel overal twee gidsen, dus controleurs van de staat, mee naartoe. Je moet bovendien verplicht langs propagandistische bezienswaardigheden. Ook als een handelaar iets wil bereiken, moet die het regime tegemoetkomen. Zo’n artikel in The Pyongyang Times zou daar heel goed een voorbeeld van kunnen zijn.”