De voorzitter van de Europese Commissie José Manuel Barroso blijft het oog van de Europese orkaan. En, zegt hij, de oplossing voor de huidige crisis is meer samenwerking. Voor aanvang van dit interview met Metro heeft Barroso gesproken met een groep artiesten; schilders, acteurs, schrijvers en Abba’s Björn Ulvaeus. Een vleugje cultuur kan zijn gedachten even op een ander spoor zetten, maar aan het einde van de dag dwalen ze ongetwijfeld weer af naar “money, money, money”, zoals Abba ooit zong

U heeft zojuist uw jaarlijkse toespraak achter de rug, De Staat van de Unie. Op een schaal van één tot tien: welk cijfer geeft u de EU?
Ik geef niet meer dan het cijfer vijf. Dit is een kantelpunt, dus het kan makkelijker beter of slechter worden. Ik geloof dat het al veel beter gaat. Wat werk en toewijding van de Europese instituties betreft, zou ik zelfs een acht geven. We doen wat we kunnen. 

Een acht en het gemiddelde is een vijf. Betekent dat de nationale overheden een nog veel lager cijfer krijgen dan een vijf?
De meeste krijgen inderdaad nog minder. Ze waren niet in staat om de situatie aan hun eigen burgers uit te leggen en sommige leiders gaven Europa de schuld, ook als het duidelijk was dat Europa niet het probleem was. Het probleem dat we hebben, is veroorzaakt door schulden die regeringen hebben gemaakt toen ze Europese regels overtraden. Ook sommige spelers in de financiële sector hebben zich onverantwoordelijk gedragen. Sommige politici zochten hun heil in populisme, nationalisme en extremisme door te zeggen dat Europa het probleem is. Deze politici gaven een negatief signaal, niet de landen zelf.

Een Griekse zakenman vertelde mij onlangs dat hij “eerst altijd in een Mercedes reed, maar zich nu slechts Nissan kan veroorloven”. Zijn we gewend geraakt aan een levensstandaard die simpelweg te hoog is en moeten we het idee omarmen om meer bescheiden te leven?
Dat hangt af van de situatie. In Europa zijn mensen die nog steeds in armoede leven en zij hebben economische groei nodig. Sommigen zeggen dat het welvaartssysteem te ontwikkeld is en dat heeft invloed op de economische vooruitzichten van landen. Dat is niet waar. Sommige van de meest succesvolle landen in de wereld - zoals Zweden, Finland en Denemarken - hebben een sterke welvaartsstaat. De oplossing is niet om het Europese sociale model te ontmantelen. Die oplossing zit in het hervormen van de publieke sector zodat landen meer competitief kunnen zijn. En landen moeten meer investeren in wetenschap, innovatie en educatie.