Tienduizenden Nederlandse jongeren runnen deze dagen - terwijl hun vriendjes en vriendinnetjes van de kerstvakantie genieten - een huishouden met een ziek gezinslid. Dat stellen hoogleraar Kristoffel Lieten en Mezzo, de landelijke vereniging voor mantelzorgers en vrijwilligerszorg.

Hoogleraar Lieten noemt het enorme aantal jongeren dat opgroeit met langdurige zieken in het gezin een onzichtbare - en daardoor vergeten - groep. “Het lot van jonge mantelzorgertjes is een verborgen probleem.”

Professor Lieten is directeur van het onderzoekinstituut Irewoc (internationale research naar werkende kinderen) en emeritus hoogleraar Kinderarbeid. “Ik weet vrijwel zeker dat veel kinderen die de zorg hebben over hun zieke ouders en het gezin dit weekend geen fijne Kerst vieren. En ook zie ik in 2012 geen verbetering als de overheid, scholen, huisartsen en zorginstellingen deze kinderen niet ondersteunen.” 

Uit diverse onderzoeken blijkt dat jonge mantelzorgers tussen de 6 en 23 jaar meteen na school of werk eten voor het gezin gaan koken, boodschappen doen of voor hun broertjes en zusjes moeten zorgen. De problemen waar hun vader of moeder mee kampen variëren van alcohol- en drugsverslaving tot invaliditeit.

Ook ziet Lieten dat door de bezuinigingen de taken van de officiële zorg steeds meer verschuiven naar schoolgaande gezinsleden. “Een minder zorgzame overheid werkt in de hand dat talloze jongeren geen normaal kinderbestaan meer hebben. Ik kan me niet voorstellen dat ze hier in hun ontwikkeling geen schade van ondervinden.”

De hoogleraar uit zijn bezorgdheid over het lot van kinderen met lichamelijk of geestelijk zieke ouders aan de vooravond van een campagne van Terre des Hommes over huisslaafjes in derdewereldlanden. Kinderrechtenmedewerker Talinay Strehl van Terre des Hommes: “De situatie van sommige Nederlandse kinderen kan inderdaad ernstig zijn. Maar we moeten natuurlijk ook de miljoenen huisslaafjes wereldwijd niet vergeten. Zij werken van ’s ochtends vroeg tot ’s avonds laat onder erbarmelijke omstandigheden voor een hongerloon.”

Mezzo schat het aantal jongeren dat opgroeit met een ziek gezinslid op een kwart van de jeugd. “Zij doen huishoudelijke taken, maar maken zich ook zorgen en komen zelf zorg tekort.”