Waarom delen we zo graag beelden van ellende?

23 maart 2017 om 15:30 door Ingelise de Vries
Waarom delen we zo graag beelden van ellende?
Beeld: ANP

Vlak na de steekpartij in Londen, ging er een foto rond van een man die op de rampplek een selfie stond te maken. Het lijkt tegenwoordig meer regel dan uitzondering dat we onszelf vastleggen op een plek des onheils. Maar waarom doen we dat eigenlijk?

„Mensen maken die foto’s om te laten zien dat ze er geweest zijn”, legt massapsycholoog Hans van de Sande uit. „Net zo goed als ze een foto maken voor de Mona Lisa. Het is een bijzondere plek. Dat ze daar nu zelf ook opstaan, daar wordt niet echt over nagedacht. Het is vooral een bijzondere plek.”

Gruwelverhalen

Op social media is het ook niet vreemd dat we nare dingen delen. Van een nieuwsbericht over een popster die is overleden tot filmpjes van onthoofdingen van IS. „Mensen vertellen nu eenmaal graag gruwelverhalen aan elkaar”, zegt Van de Sande daarover. „Die verhalen vertellen ze met behulp van woorden, verhalen, beelden of foto’s. Eigenlijk is dat helemaal niet zo vreemd, zo zitten mensen nou eenmaal in elkaar. Ze hebben het idee dat wanneer ze iets bijzonders vertellen, ze stijgen in waardering. Het is een vorm van indruk maken.”

Tijdens aanslagen als die in Parijs, Nice en Berlijn of het neerschieten van MH17 in Oekraïne in 2014, stroomden social media vol met beelden van zowel herkenbare als onherkenbare slachtoffers. Over de familie denken we eigenlijk niet na, voor ons is het slachtoffer redelijk anoniem. „Als we wel over het slachtoffer en de familie na zouden denken, zouden we waarschijnlijk iets voorzichtiger zijn.”

Kleine groep mensen

„Een psycholoog heeft ooit uitgezocht dat we voor ongeveer 150 mensen ruimte hebben in ons geheugen.” Het is daarom niet gek dat we niet aan de betrokkenen denken: we kennen ze immers niet. „Daarbuiten praat je af en toe met mensen, maar die sla je niet op. Vroeger was dat ruimschoots voldoende. Je woonde in een dorp of buurt, of afgelegen op een boerderij. Je hoefde heel weinig mensen te kennen. Tegenwoordig leven we in een massamaatschappij met massamedia. Er zijn ineens veel meer mensen relevant dan vroeger.”

Het wordt door die massamedia makkelijker om dingen te delen. De filter die professionals vroeger hadden, is verdwenen. „Als de bron van het nieuws in handen is van de professionals, dan maken die professionals regels.” Die filter verdwijnt wanneer mensen zelf nieuws gaan brengen, iedereen kan delen wat hij of zij wil. „Als de amateur dat gaat doen, dan verandert die norm. Mensen delen waarvan zij vinden dat het goed is om te delen.”


Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!