Met nog een paar dagen te gaan tot de Tweede Kamerverkiezingen is volstrekt onduidelijk welke politieke partij de grootste wordt. Waar de VVD lange tijd met de SP leek te strijden om de winst, is de PvdA nu met reuzenstappen dichterbij gekomen en staat de partij van Diederik Samsom in een peiling zelfs op gelijke hoogte met zijn liberale opponent Mark Rutte. En dat heeft de VVD aan zichzelf te wijten, stelt politicoloog André Krouwel, initiatiefnemer van het Kieskompas. “De VVD heeft de campagne helemaal verkeerd aangepakt. Lange tijd hebben ze ervoor gekozen de PVV aan te vallen. Bovendien is gekozen voor een korte campagne, omdat er “toch geen ommekeer” meer zou komen. Daarop hebben ze zich duidelijk verkeken.”

Die verkeerde aanpak heeft er onder meer in geresulteerd dat Rutte enorm nerveus is geworden, ziet politicoloog Gerard Drosterij. “Dat is duidelijk te zien, want dit weekend nog haalde hij alle goedkope oneliners uit de kast om de kiezer angst aan te jagen.” Drosterij doelt op het feit dat het met de PvdA aan de macht volgens Rutte nog maar de vraag was of kinderen nog veilig naar school kunnen. “Rutte praat in Koude-Oorlogtermen als ‘het Rode Gevaar’ of ‘de socialisten’. Hij doet het alleen zo in de hoop om de grootste te worden.”

Hoewel Krouwel zeker niet uitsluit dat het Rutte alsnog lukt om in Het Torentje te kunnen blijven, kan het volgens hem ook zomaar zijn dat Samsom donderdagochtend wakker wordt als leider van de grootste partij. “Alhoewel..ik vermoed dat Samsom woensdag helemaal niet gaat slapen. Hij gaat boven de dertig zetels eindigen en komt dichtbij Rutte, of gaat er zelfs overheen. Maar niemand die het al zeker weet.”

Zowel Krouwel als Drosterij weet een aantal andere dingen wél zeker: De SP is ‘gezien’ en de PvdA komt  “linksom of rechtsom” in een nieuw kabinet. “Het ziet er gewoonweg naar uit dat zonder VVD én PvdA geen coalitie kan worden gesmeed”, denkt Drosterij. “De SP is door veel partijen uitgesloten van deelname en mede daarom is het onvermijdelijk dat de PvdA wel gaat meeregeren”, verwacht Krouwel. “Het kabinet kan paar, oranje of pimpelpaars worden. Duidelijk is dat we een kabinet met linkse en met rechtse partijen gaan krijgen, waarin de SP door de meeste wordt gezien als niet-wenselijk.”

Over de opkomst woensdag zijn de politicologen verdeeld. Drosterij verwacht dat veel mensen gaan stemmen om te zorgen dat die “verschrikkelijke socialisten” of “duivelse liberalen” niet aan de macht komen. Krouwel rekent erop dat de opkomst erg laag wordt. “De CDA- en PVV-kiezers zijn helemaal gedesillusioneerd.”