Waarom Mein Kampf nu een Duitse bestseller is

5 januari 2017 om 12:24 door Jessica Heijmans
Waarom Mein Kampf nu een Duitse bestseller is
Foto: AFP / TOBIAS SCHWARZ

Op 1 januari 2016 verviel het auteursrecht van ‘Mein Kampf’ en werd het mogelijk om nieuwe uitgaven te drukken. Een jaar later is het boek in Duitsland 85.000 keer over de toonbank gegaan en heeft het bovenaan de bestsellerlijst van Der Spiegel gestaan.

De populariteit van het boek was een verrassing voor de uitgever. „De verkoopcijfers hebben ons overvallen”, aldus de directeur van het Zuid-Duitse Instituut voor Hedendaagse Geschiedenis (IfZ) Andreas Wirsching over de uitgave. „Niemand had dit kunnen voorspellen.”

Auteursrechten

Zeventig jaar lang had Duitse deelstaat Beieren de auteursrechten van Hitlers’ ‘Mein Kampf’ in handen. Sinds vorig jaar zijn deze echter verlopen, omdat het 70 jaar geleden is dat Hitler is overleden. Dit betekent dat er geen auteursrechtelijke bezwaren zijn die een herdruk kunnen stoppen.

In het boek, dat voor een groot deel werd geschreven in gevangenschap, legt Hitler zijn ideeën over ras, politiek en de toekomst van Duitsland uit. Voor de Tweede Oorlog werden miljoenen exemplaren uitgegeven. De grote oplage was onder meer te verklaren door het feit dat het cadeau werd gedaan bij huwelijken.

Project manager Christian Hartmann tijdens de presentatie van de nieuwe, kritische editie. Foto: EPA/MARC MUELLER

Mein Kampf, een kritische editie

Op 8 januari 2016 verscheen een nieuwe versie van het door Hitler geschreven ‘Mein Kampf’. Het boek is voorzien van wetenschappelijke commentaren en is met bijna 2.000 pagina’s drie keer zo dik als de originele versie. Hoewel de eerste druk uit 4.000 exemplaren bestond, is het boek uitgegroeid tot bestseller in Duitsland.

Het iFZ stelt op de website dat ‘Mein Kampf’ van historische waarde is, maar dat er wel  kritische noten nodig zijn. Het instituut heeft daarom onder leiding van historicus Dr. Christian Hartmann jarenlang gewerkt aan de nieuwe versie van ‘Mein Kampf’ met als doel „het debat te objectiveren en tegenwicht te bieden aan de ongefilterde verspreiding van Hitler’s propaganda."

In totaal zijn er meer dan 3.700 voetnoten toegevoegd om aan te geven wat er niet klopt aan de tekst van Hitler. „Het boek bevat veel leugens, maar vooral halve waarheden”, aldus Wirsching in een interview met Der Spiegel. „Halve waarheden zijn vaak gevaarlijker dan leugens, omdat ze moeilijker te ontdekken zijn.”

Foto: EPA/ALEXANDER HEINL

Wie lezen het boek?

Hoewel er bij het uitkomen van het boek zorgen waren over de invloed op rechtsextremisten, laat Wirsching weten dat de kopers van het boek met name mensen zijn „met een interesse in politiek en geschiedenis, waaronder leraren.”

Ook Dr. Magnus Brechtken, directeur van het instituut, erkent in een interview met CNN dat het boek vooral personen aantrekt met een interesse in geschiedenis. „Het zijn mensen die in het algemeen geschiedenisboeken lezen, zoals de biografie van Hitler of een boek over het Derde Rijk, die geïnteresseerd zijn in het vergaren van onderzoeksinformatie over een tekst die nog niet eerder in een kritische editie verkrijgbaar is geweest.”

Volgens Brechtken zijn extreemrechtse groeperingen helemaal niet geïnteresseerd in de hernieuwde versie: „Naar mijn mening zijn de rechts-extremistische groeperingen vooral ongelukkig met deze editie. Zij willen de originele tekst van Hitler.” Bovendien meent hij dat mensen die iets van Hitler willen lezen, niets van zijn gedachten zullen terugzien, omdat hij „compleet gedeconstrueerd is in onze editie."

Komt er een Nederlandse versie?

In Nederland werd ‘Mein Kampf’ al in 1939 als ‘Mijn Kamp’ uitgegeven. Deze Nederlandse vertaling door Steven Barends, had een oplage van ongeveer 150.000 exemplaren. Pas in 1974 kwam er een verbod op het verkopen en herdrukken van het boek.

Sindsdien is het boek diverse malen onderwerp van discussie geweest in de Tweede Kamer en zijn meerdere mensen aangeklaagd wegens de verkoop van het boek. In 2014 nog werd een Amsterdamse antiquair aangeklaagd omdat hij originele exemplaren van het boek te koop aanbood.

Vorig jaar kondigde uitgeverij Prometheus aan een Nederlandse versie van ‘Mein Kampf’ te willen produceren. Ook hier is het doel om een kritische uitgave uit te brengen, waarin ‘talloze mythen en leugens worden ontmaskerd.” Het is nog onbekend wanneer het boek wordt uitgebracht.

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!