Waarom ov-bedrijven aan 'luie' studenten verdienen

19 maart 2017 om 13:14 door Jordy Kruse
Waarom ov-bedrijven aan 'luie' studenten verdienen

In de afgelopen drie jaar betaalden studenten bijna 140 miljoen euro aan boetes omdat ze hun gratis reisproduct te laat hadden stopgezet. Uit onderzoek van Kassa blijkt dat van dat enorme bedrag 93,6 miljoen is overgemaakt naar ov-bedrijven. Volgens hen is het technisch niet mogelijk om het reisproduct automatisch stop te zetten, maar daar denken deskundigen anders over. Hoe zit het precies?

Wat is het probleem?
Studenten hebben tijdens hun studie recht op een ‘week- of weekendkaart’, waarmee ze gratis of met korting met het openbaar vervoer kunnen reizen. Ze moet hun reisproduct zelf stopzetten wanneer ze stoppen met studeren. Wie dat niet doet, krijgt een flinke boete over de periode waarin het product nog wordt gebruikt. In de afgelopen drie jaar betaalden 170.000 studenten zo’n boete van gemiddeld 800 euro. Dat komt meestal door gebrekkige communicatie van instanties of een inactieve houding.

Is dat dan niet de schuld van de studenten zelf?
Deels wel, maar volgens het Interstedelijk Studenten Overleg (ISO) is de boete disproportioneel. Volgens Kassa worden studenten vaak verrast door de vordering van gemiddeld 800 euro. Ook als men kan bewijzen dat het reisproduct niet is gebruikt in de periode waarover men een boete heeft gekregen, moet gewoon de volle mep worden betaald. Vaak wisten studenten niet dat het studentenreisproduct nog op de ov-chipkaart stond. Overigens kiest een kleine 10 procent van de studenten die een boete krijgt bewust voor deze boete. Voor hen is de boete goedkoper dan de eigenlijke reiskosten.

Waarom kan het reisproduct niet automatisch worden stopgezet?
Dat is de grote vraag. Ov-bedrijven stellen dat het technisch gezien absoluut onmogelijk is. Daar is niet iedereen het mee eens. „Iets is nooit technisch onmogelijk’’, zegt Jasper van Kuijk, hoofd van het Expertisecentrum OV-betalen aan de TU Delft tegenover Kassa. Ook het ISO gelooft niets van de bewering dat automatisch stopzetten niet mogelijk is. „Het is onbegrijpelijk dat de ov-kaart nog steeds niet automatisch kan worden stopgezet als hij afloopt. Elk poortje op het station blijft dicht als je te weinig saldo hebt, maar een OV-kaart waarvan de afloopdatum van tevoren bekend is, kan niet vanzelf aflopen’’, aldus voorzitter Jan Sinnige in een reactie.

Wat zeggen de OV-bedrijven?
Zij stellen dus dat het automatisch stopzetten van het reisproduct echt niet kan. IT-onderzoeksjournalist Brenno de Winter zegt dat het innen van de boetes voor de ov-bedrijven een mooi businessmodel is, maar dat wordt door de bedrijven zelf tegengesproken. Als naar het geheel wordt gekeken zijn de boetes juist geen goed businessmodel, aldus de bedrijven. Ze stellen dat als er iets aan de boetes moet veranderen, dat er dan ook moet worden gekeken naar de rest van de afspraken met de overheid over het reisrecht. Voorlopig wil men eerst een onafhankelijk onderzoek naar het automatisch stopzetten afwachten. Het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschappen heeft opdracht voor dat onderzoek gegeven. Wanneer het verschijnt, is nog niet duidelijk.

En nu?
Het ISO wil dat er actie wordt ondernomen. „Studenten moeten zo snel mogelijk weten waar dat geld gebleven is.’’ Op 28 maart verschijnt een rapport van de Nationale Ombudsman naar de boetes voor het te laat stopzetten van het studentenreisproduct. Ook het onderzoek in opdracht van het ministerie kan wellicht meer duidelijkheid geven. Voorlopig blijven ov-bedrijven in ieder geval lekker verdienen aan de boetes. 

Wil je op de hoogte blijven van de belangrijkste en leukste nieuwtjes?
Like ons dan even op Facebook. Dat is zo gepiept!