Werkgevers vinden het steeds minder vanzelfsprekend om werknemers te laten roken onder werktijd. Dat maakt Stivoro op uit contacten met werkgevers. “We worden steeds vaker gebeld met de vraag: hebben we die verplichting wel om rookruimtes in te richten, of om rookpauzes toe te staan”, zegt Fleur van Bladeren van Stivoro. Het antwoord is: nee. Sinds 2004 hebben werkgevers enkel de wettelijke verplichting te zorgen voor een rookvrije werkplek. Bij wijze van tegemoetkoming hebben de meeste werkgevers toen rookruimtes ingericht. “Die plekken wekken gaandeweg meer ergernis. Bij de werkgevers, omdat rookruimtes moeten worden schoongemaakt, met alle kosten van dien. En bij overige werknemers, omdat er vaak overlast is. Ook hebben niet-rokende werknemers vaak het gevoel van: waarom mogen zij wél pauzeren, alleen maar omdat ze roker zijn?”

De wet biedt geeft werkgevers voldoende houvast. Ze mogen roken onder werktijd verbieden. Ze mogen hun hele bedrijfsterrein rookvrij maken. Dat gebeurt volgens Van Bladeren steeds vaker, vooral bij Amerikaanse bedrijven en gezondheidsorganisaties  als ziekenhuizen en thuiszorginstellingen. “Wij raden in dat soort gevallen bedrijven aan hun rokende werknemers een stopcursus aan te bieden die zij onder werktijd kunnen doen. Ook dat doen bedrijven steeds vaker.”


Geen prikklok in polderland
Natuurlijk is er wel eens ergernis over pafpauzes in de tijd van de baas. Maar in Nederland leidt roken onder werktijd zelden tot arbeidsconflicten, laat staan tot maatregelen zoals in Wallonië, Franstalig België. Daar moeten ambtenaren voortaan uitklokken als ze naar buiten gaan om te roken, zo meldt Le Soir. De rooktijd gaat van de officiële arbeidstijd af. De maatregel moet roken onder werktijd ontmoedigen. Het slokt namelijk niet alleen veel arbeidstijd op (met overdag tien sigaretten toch al gauw een uur), al die rokende ambtenaren voor de deur zijn bovendien geen gezicht, zo schreef hun directeur in een brief.

“Het tekent de arbeidsverhoudingen in Wallonië”, vindt Ilse van der Poel van Abvakabo FNV, vakbond voor overheidspersoneel. “Hier vinden we dat werkgevers en werknemers er samen uit moeten komen. Dat gebeurt ook bijna altijd.” Werkgeversorganisaties zijn het daarmee eens. “Wij horen nooit dat roken onder werktijd conflicten oplevert”, zegt Mieke Ripken van MKB Nederland. “En als die er zijn, dan is men mans genoeg om daar samen uit te komen.” Een prikklok is uit de tijd, zegt een woordvoerder van VNO-NCW. “Het gaat steeds meer om  productie en minder om gewerkte uren.” Het zou volgens de vakbond werkgevers nog vies tegenvallen als personeel de gewerkte tijd precies ging bijhouden.