In De Laatste Liefde van mijn Moeder worden menselijke onderwerpen, zoals het leven na een scheiding, uiterst stilistisch beschreven.
Het verbaast me dat je dat vindt, want toen ik het zelf nalas vond ik het maar wat gewoontjes opgeschreven. Maar ja, mijn schrijfstijl is mijn schrijfstijl. Ik ga alweer elf jaar als schrijver door het leven, dus die stijl kruipt in mijn pen. De stijl is meer meester van mij dan ik van de stijl. Wel wilde ik dit boek eenvoudig verteld hebben. Ik wilde er, tot op zekere hoogte dan, een vrolijke vertelling van maken.
Vaak doet je werk vermoeden dat het meer om de stijl gaat dan om het verhaal?
Nou als het bij dit boek zo is, dan heb ik het niet goed geschreven. Het was niet mijn bedoeling om het geschrevene zo dik aan te zetten dat het torenhoog boven het onderwerp uitsteekt.
Is het onderwerp dan altijd belangrijker dan de stijl?
Nee, dat heb ik niet gezegd. Het moet samengaan. Dat had ik ook heel sterk bij Godverdomse Dagen op een Godverdomse Bol . Dat heb ik zodanig smerig geschreven, omdat het onderwerp zo smerig was.
Vraagt ieder onderwerp om zijn eigen stijl?
Ja. Intussen zal ik wel een soort ‘huisstijl’ hebben, een soort handtekening. Maar ik kan toch nog altijd aparte toetsen aanbrengen naar gelang het onderwerp.
De ‘kleine man’, zoals dat heet, speelt vaak de hoofdrol in je werk. In een interview met HP/De Tijd zei je dat jij ervoor moet zorgen dat deze groep vertegenwoordigd is in de literatuur. Verdient iedereen een vertegenwoordiging in de literatuur?
Ik zie literatuur graag als kunstvorm die de maatschappij vertegenwoordigt. Maar we leven in een redelijk uniek tijdsgewricht. In de jaren zestig, zeventig maakte ik deel uit van de eerste lichting arbeiderskinderen die zich heeft kunnen scholen. Dat is een fantastisch gegeven in onze maatschappij. Mijn ouders zijn maar tot hun 12 e naar school gegaan, dus zij hebben nooit over hun leven kunnen schrijven. En laten we wel wezen, het is niet zo dat wanneer je het alfabet kent en tot duizend kan tellen, je een boek kan schrijven. Het vraagt toch wel iets meer ruggengraat.
Net als bij De Helaasheid der Dingen, wordt bij De Laatste Liefde van mijn Moeder een parallel getrokken tussen jou en de hoofdpersoon. Heb je enig idee waarom lezers - of journalisten - dat zo graag doen?
Nou, dan hoef je niet over literatuur te praten. Als het autobiografisch is kun je meteen over het leven van de schrijver beginnen. Het vergemakkelijkt de arbeid van de journalist in een medialandschap dat sterk bepaald wordt door verkoopcijfers. Daarin is het een godsgeschenk dat iemand over zijn eigen zielige leven begint te lullen.
De kracht van het woord wordt vaak onderschat, zeg je.
Eén van de gegevens is dat literatuur de wereld kan verbeteren. Ik wil dat heel graag geloven, maar daar staat tegenover dat je met literatuur de wereld ook kunt verslechteren. Tijdens de Eerste Wereldoorlog zijn zoveel mensen opgezweept met gedichten om naar het front te trekken, daar strijd te leveren en zich kapot te laten schieten voor het vaderland. Dus er zijn een heleboel dichters geronseld om die oorlogsverheerlijkende propaganda bij elkaar geschreven te krijgen. Als men niet in de kracht van het woord zou geloven, deed men dat niet. Als je ziet hoe mensen als Fidel Castro of Adolf Hitler hun taalgebruik soigneren, zie je hoe overtuigd ze zijn van de kracht van het woord.
Maar dat gebruik van taal bestaat nog altijd in de politiek.
Ja, het woord is verdomd krachtig. En je moet altijd behoedzaam zijn daarmee, je kan iemand verdomd kapot krijgen met alleen het woord.
Wat voor gevolgen heeft dat voor schrijvers?
Het wordt je nooit gevraagd of je door iemand geciteerd mag worden in een politieke context. Maar dat is hoort bij het afleveren van een literair product, het wordt gemeengoed. Daar moet je je bewust van zijn.
Houd je daar dan rekening mee bij het schrijven?
Nee, ik probeer zo onafhankelijk mogelijk te schrijven. Als ik ieder woord moet gaan afwegen en moet gaan afvragen of dit woord verkeerd gebruikt kan worden, dan stop ik met schrijven. Dan is het geen kunst meer.




































/templates/img/lists/bullet-white.gif)







/templates/img/global/5-col-line.jpg)






