Metro-columnist Luuk Koelman verscheen vandaag voor de reclamecodecommissie. Luuk diende 2 weken geleden een klacht in tegen de PvdA. In een reclamespot van de partij schuift Diederik Samsom zijn tienjarig dochtertje Benthe naar voren. Benthe is gehandicapt. Reden voor Luuk om actie te ondernemen.

Dit is het pleidooi gehouden door Luuk:

Betreft: TV-reclame PvdA
Dossier: 2012/00638

1 - De bewuste reclame brengt de drijfveren van Diederik Samsom in beeld.

2 - Het spotje maakt onderdeel uit van de verkiezingscampagne van de PvdA en heeft als zodanig de bedoeling kiezers te bewegen op de PvdA te stemmen.

3 - Elk reclamebureau stelt zichzelf bij aanvang van een reclamecampagne de vraag: waarin onderscheidt mijn cliënt zich van de concurrentie? Zo ook in deze reclame: wat onderscheidt Diederik Samsom van de andere lijsttrekkers?

4 - Níét onderscheidend is de uitspraak van Samsom die luidt: “mijn kinderen bepalen mede wie ik ben, en hoe ik politiek bedrijf.” Immers, ook andere lijsttrekkers zijn zorgzame ouders die om hun kinderen geven en mede voor hun toekomst in de politiek zitten.

5 - Evenmin onderscheidend is de afsluitende quote van Samsom. Die luidt: “goede zorg, het beste onderwijs, een duurzame economie. Voor mijn kinderen, voor hun leeftijdsgenootjes, voor de toekomst.” Immers, elke partij is voor goede zorg, voor het beste onderwijs en voor een duurzame economie.

6 - Dientengevolge kent het spotje slechts één unique selling point, waarmee Samsom zich onderscheidt van de andere lijsttrekkers. Namelijk: zijn 10-jarige gehandicapte dochter Benthe.
Als zodanig is het inzetten van Benthe een bewust gekozen media-strategie.

7 - Door het spotje geheel rondom Benthe op te bouwen, maakt de PvdA haar tot een belangrijk onderdeel van haar verkiezingscampagne. De PvdA plaatst haar in de frontlinie van de verkiezingsstrijd.
Zij wordt gebruikt als campagnemiddel.
Door Benthe op het politieke podium te hijsen, maakt de PvdA dit meisje tot onderdeel van het politieke spel. Politiek opponenten kunnen nu naar behoeven de dochter van Samsom betrekken in discussies over bijvoorbeeld de zorg. Immers, de heer Samsom begon er zelf over.

8 - De minderjarige dochter van Diederik Samsom heeft hier niet om gevraagd. Ook zij heeft recht op haar privacy. Hoe zal Benthe Samsom worden gevormd door dit spotje? Zal zij later, als volwassen vrouw, zeggen: “In de Tweede Kamer had papa altijd de mond vol over hoe voorzichtig we moeten zijn met het uitwisselen van medische gegevens, maar voor mij golden die bezwaren blijkbaar niet?” De eventuele vervelende gevolgen voor haar zijn niet te overzien.

9 - Het spotje is dan ook níét in het belang van Benthe Samsom en kan zelfs schadelijk voor haar zijn. De kans is reëel dat zij voor eens en altijd is gebrandmerkt als “de gehandicapte dochter van die politicus, hoe heet ie ook alweer?”

10 - Aldus misbruikt de PvdA de dochter van Diederik Samsom - meer specifiek: haar handicap - voor reclamedoeleinden.

11 - Volgens een uitspraak van de Reclame Code Commissie uit 1992 is dit niet toegestaan. Aanleiding voor die uitspraak is een reclameposter van het automerk Mazda, waarop een vrouw wordt afgebeeld met een blauw oog. Daaronder de tekst: “United colours of Mazda” met daarbij de kleuren waarin de auto verkrijgbaar is. Deze reclame is volgens de Commissie in strijd met de goede smaak. Zij oordeelt dat het misbruik van persoonlijk leed (in dit geval vrouwenmishandeling) voor commerciële reclamedoeleinden niet is geoorloofd.

12 - Daarnaast wijs ik u op de zogenaamde Benetton-uitspraak van de Reclame Code Commissie. Daar gaat het om een foto van een Aids-patiënt. De Commissie oordeelde: “het benutten van andermans leed voor reclamedoeleinden is ontoelaatbaar.”

13 - Ook de reclamespot van de PvdA maakt misbruik van andermans leed: namelijk de handicap van een minderjarig meisje dat zichzelf niet kan verdedigen en hier ook niet om heeft gevraagd. Daarnaast heeft de reclame een commercieel doel. Immers, meer kiezers die op de PvdA stemmen, betekent meer macht. Nu is macht nauwelijks in geld uit te drukken, maar ook in directe zin betekenen meer kiezers méér inkomsten. Zo wordt de subsidie die politieke partijen ontvangen van de overheid, berekend aan de hand van het aantal Kamerzetels.

14 - In één zin samengevat luidt mijn bezwaar tegen deze reclame: zet je eigen kind niet in voor politiek gewin. Als ouder behoor je een dergelijk risico niet te nemen. Temeer omdat van een politicus mag worden verwacht dat hij altijd handelt volgens de hoogst mogelijke morele standaard.

15 - Niet voor niets is het een ongeschreven regel dat politici hun kinderen buiten de publiciteit houden. Denk hierbij aan Wouter Bos die zich, vlak na de geboorte van zijn derde kind, liet fotograferen terwijl hij met een kinderwagen over straat liep. Later bleek dat de kinderwagen leeg was.

16 - Is het fatsoenlijk je minderjarige, gehandicapte dochter in de politieke arena te positioneren, als onderdeel van een verkiezingscampagne? Nee, hier is het ouderschap niet voor bedoeld. Ouders behoren hun kind juist te beschermen tegen eventueel mediageweld.

17 - Aldus ben ik van mening dat deze reclame de grenzen van het toelaatbare overschrijdt ingevolge artikel 2 van de Nederlandse Reclame Code, waarin wordt gesteld dat een reclame niet in strijd mag zijn met de goede smaak en het fatsoen.
 

Voor de uitspraak van de reclamecodecommissie, klik hier.