De Europese verkiezingen zijn voorbij en hebben een ondubbelzinnige uitslag opgeleverd. Eurosceptici hebben flink gewonnen, behalve in Nederland. De kiezer heeft een signaal aan de Europese politici afgegeven. Europa moet dichter bij de burger komen te staan. Dit betekent dat Europese Raad, Commissie en Parlement een duidelijke en serieuze agenda voor Europa dienen te formuleren. Sommige taken moeten van het Europese niveau weer teruggebracht worden naar het nationale of zelfs regionale niveau. Waarom houdt de Europese Commissie zich bezig met de kwaliteit van Edammer kaas of Parmaham? Andere taken dienen juist naar het Europese niveau gebracht te worden om aangepakt te kunnen worden. Denk aan het asiel- en immigratiebeleid, dat nu op nationaal niveau geregeld is en zo lek als een mandje is getuige de menselijke drama's. Meer dan ooit is er behoefte aan een visie op de toekomst van Europa, waarbij de instellingen aan een grondige herziening toe zijn. Daarbij zou een nieuwe generatie van politici welkom zijn. De burger wil niet alleen de nadelen voelen, maar ook de voordelen van het nieuwe Europa zien.

Wat zou het leidende beginsel bij deze nieuwe indeling van taken en bevoegdheden op Europees, nationaal en regionaal niveau behoren te zijn? Voor mij is dat het beginsel van de subsidiariteit. Dat houdt in dat alle publieke goederen en diensten op het laagst denkbare niveau geregeld en verschaft moeten worden, op dat niveau waarop de externe effecten van elk goed of elke dienst voelbaar en zichtbaar zijn. Europa is doorgeschoten in zijn drift om alles op het hoogste niveau te willen regelen en verschaffen. Het subsidiariteitsbeginsel is een eeuw geleden bedacht door Paus Leo XIII als antwoord op de klassenstrijd tussen het kapitalisme en het socialisme. Ook in de moderne politieke economie blijkt het beginsel te leiden tot een optimale voorziening van publieke goederen en diensten. Door een grondige herziening van de taken en bevoegdheden van de Europese instellingen kan Europa inderdaad dichter bij de burger gebracht worden. Laten wij hopen dat de Europese politici deze unieke kans niet voorbij laten gaan en tegemoet komen aan de steeds kritischer wordende Europese burgers. De volgende Europese verkiezingen zouden anders nog slechter kunnen aflopen dan nu en dan zijn de eurosceptici niet meer tegen te houden.