Mijn leeftijdsgenoten zal het weinig kunnen schelen, maar er zijn mensen die keihard moeten huilen wanneer ze zien wat er gebeurd is met het landschap waarin ze ooit opgroeiden. En terecht, vind ik, als je ziet hoe weinig er over is van het land dat ze op hun jeugdfoto’s laten zien. Maar mensen die in snikken uitbarsten bij het geheel natuurlijke levenseinde van een enkele, oude, zieke, beschimmelde boom? Daar kan ik me toch iets minder goed in verplaatsen. Ik heb het natuurlijk over de meest geliefde boom van Amsterdam, nee, van Nederland: de Anne Frank-boom, die maandagmiddag opeens bezweek onder een licht nazomers briesje.

Saillant detail: ‘de wind kwam van rechts’, en dat was een mazzeltje, anders was niet alleen de boom van Anne Frank maar ook het Achterhuis zelf voltooid verleden tijd geweest. En dat terwijl mensen zo graag blijven hangen in het verleden. De kastanjeboom in kwestie werd drie keer genoemd in Anne Franks Het Achterhuis. Twee keer in de context van een verliefde Anne Frank die naar de boom staart, en een derde keer wanneer de boom in volle bloei staat tijdens het huwelijksjubileum van Annes ouders. Je hoeft dus geen literatuurwetenschapper te zijn om te begrijpen dat in Nederlands beroemdste boek, Het Achterhuis, de kastanjeboom het ultieme symbool van leven is. Het enige leven dat overeind bleef staan temidden van alle brute moorden van de Tweede Wereldoorlog, om precies te zijn.

Sowieso hebben bomen van oudsher een belangrijke symbolische functie; denk maar aan de kerstboom. In oude heidense culturen stonden bomen centraal bij alle rituelen die ze uitvoerden, van trouwen tot geboorte. Of bomen toevallig ook een belangrijke functie innemen in het jodendom weet ik niet, maar wel dat dat zo was bij de Germanen. Ja, de voorlopers van de nazi’s, zou je kunnen zeggen. Was die boom nou echt belangrijk genoeg om hem ondanks direct levensgevaar van omwonenden te laten staan? Want hoe langer ik erover nadenk, hoe meer ik vind dat de boom dood nog meer symbolische waarde heeft dan levend. Alle rouwenden verwijs ik door naar Marktplaats, waar je nu al stukken van de dode boom kan kopen. Om jezelf te herinneren aan het verschil tussen leven en dood.